Słownik pojęć

ABM (Account-Based Marketing) to strategia marketingu B2B skupiona na wybranych, wartościowych kontach zamiast masowego pozyskiwania leadów.

Adres IP to unikalny numer identyfikujący urządzenie w sieci komputerowej i umożliwiający kierowanie do niego pakietów danych.

Adres IPv4 to 32-bitowy adres sieciowy zapisywany jako cztery liczby oddzielone kropkami, np. 192.0.2.1.

Adres IPv6 to 128-bitowy adres sieciowy zapisywany szesnastkowo, będący następcą IPv4 i rozwiązujący problem wyczerpania adresów.

Adware to oprogramowanie wyświetlające niechciane reklamy i często śledzące aktywność użytkownika w celu ich profilowania.

Afiliacja to model marketingu, w którym partner promuje produkty firmy i otrzymuje prowizję za efekty, takie jak sprzedaż czy pozyskany lead.

Agile to zwinne podejście do zarządzania projektami i tworzenia oprogramowania, oparte na iteracjach, współpracy i elastycznej reakcji na zmiany.

Ahrefs to popularne narzędzie SEO służące do analizy profilu linków, słów kluczowych, konkurencji i audytu technicznego stron.

AI (sztuczna inteligencja) to dziedzina informatyki zajmująca się tworzeniem systemów zdolnych do zadań wymagających ludzkiej inteligencji.

AI Detector to narzędzie próbujące ocenić, czy dany tekst został napisany przez człowieka, czy wygenerowany przez sztuczną inteligencję.

AI Overviews to generowane przez sztuczną inteligencję podsumowania odpowiedzi wyświetlane na szczycie wyników wyszukiwania Google.

AIDA to klasyczny model marketingowy opisujący cztery etapy prowadzące odbiorcę do zakupu: uwagę, zainteresowanie, pożądanie i działanie.

AJAX to technika programowania webowego umożliwiająca wymianę danych z serwerem bez przeładowywania całej strony.

Algorytm to skończony, uporządkowany ciąg jednoznacznych kroków prowadzący do rozwiązania określonego problemu.

Alias pocztowy to dodatkowy adres e-mail przekierowujący wiadomości na istniejącą skrzynkę, bez tworzenia osobnego konta pocztowego.

AMP (Accelerated Mobile Pages) to otwarty framework przyspieszający ładowanie stron na urządzeniach mobilnych poprzez okrojony HTML, asynchroniczny JavaScript i serwowanie treści z cache Google.

Anchor text to klikalny fragment tekstu, pod którym ukryty jest hiperłącze. Jego treść podpowiada użytkownikom i wyszukiwarkom, czego dotyczy strona docelowa, dlatego jest istotnym sygnałem w SEO.

Angular to rozwijany przez Google framework frontendowy oparty na TypeScript, służący do budowy rozbudowanych aplikacji jednostronicowych (SPA) o architekturze komponentowej.

Ansible to narzędzie do automatyzacji IT, które konfiguruje serwery i wdraża aplikacje przez SSH, bez instalowania agentów. Pożądany stan systemu opisuje się deklaratywnie w playbookach YAML.

Apache HTTP Server to otwartoźródłowy serwer WWW obsługujący żądania HTTP/HTTPS. Dzięki modułowej budowie i plikom .htaccess od lat stanowi standard w hostingu współdzielonym.

Apache Kafka to rozproszona platforma strumieniowania zdarzeń: trwały, partycjonowany dziennik, do którego producenci zapisują komunikaty, a konsumenci odczytują je we własnym tempie.

API (Application Programming Interface) to zdefiniowany zestaw reguł, dzięki któremu programy komunikują się ze sobą — jedna aplikacja udostępnia dane lub funkcje, a inne korzystają z nich bez znajomości wewnętrznej implementacji.

Apilo to polska platforma do zarządzania sprzedażą wielokanałową: łączy marketplace'y i sklepy internetowe w jednym panelu, automatyzując obsługę zamówień, faktur, stanów magazynowych i wysyłek.

Aplikacja to program komputerowy stworzony do realizacji konkretnych zadań użytkownika — od edycji dokumentów po obsługę sklepu internetowego. Wyróżnia się aplikacje desktopowe, mobilne, webowe i hybrydowe.

APM (Application Performance Monitoring) to monitorowanie wydajności aplikacji od środka: pomiar czasów odpowiedzi, śledzenie transakcji przez wszystkie warstwy systemu i wykrywanie wąskich gardeł, zanim odczują je użytkownicy.

ARC (Authenticated Received Chain) to protokół uwierzytelniania poczty, który utrwala wyniki weryfikacji SPF i DKIM na każdym etapie przekazywania wiadomości — dzięki temu forwarding i listy dyskusyjne nie psują dostarczalności.

Artykuł sponsorowany to opłacona publikacja w zewnętrznym serwisie, która łączy wartościową treść z promocją marki lub produktu. W SEO służy głównie budowaniu linków i widoczności u nowych odbiorców.

ASP.NET to framework webowy Microsoftu oparty na platformie .NET, służący do budowy aplikacji internetowych, API i usług w języku C#. Współczesna, wieloplatformowa odsłona to ASP.NET Core.

Assembly (język asemblera) to język programowania niskiego poziomu, w którym każda instrukcja odpowiada pojedynczemu rozkazowi procesora. Daje pełną kontrolę nad sprzętem kosztem przenośności i tempa pracy.

Asystent Google to wirtualny asystent głosowy dostępny na smartfonach, głośnikach i urządzeniach smart home. Rozpoznaje mowę, odpowiada na pytania i wykonuje polecenia, korzystając m.in. z wyników wyszukiwarki Google.

Atak wolumetryczny to typ ataku DDoS, którego celem jest wysycenie przepustowości łącza ofiary ogromnym wolumenem ruchu, aż legalni użytkownicy tracą dostęp do usługi.

ATF (above the fold) to część strony internetowej widoczna zaraz po jej załadowaniu, bez konieczności przewijania. To najcenniejsza przestrzeń, na której decyduje się pierwsze wrażenie użytkownika.

Atrybucja to proces przypisywania udziału w konwersji poszczególnym punktom styku, przez które przeszedł klient. Pozwala ocenić, które kanały i kampanie realnie napędzają wyniki.

Atrybut alt to tekst alternatywny opisujący zawartość obrazu w kodzie HTML. Służy dostępności, SEO obrazów i wyświetla się, gdy grafika nie zostanie załadowana.

Atrybut nofollow to wartość dodawana do linku, która sugeruje wyszukiwarkom, aby nie przekazywały przez niego mocy rankingowej ani nie traktowały go jako rekomendacji.

Atrybut target w znaczniku odnośnika określa, w jakim kontekście ma się otworzyć strona docelowa — na przykład w tej samej karcie czy w nowym oknie przeglądarki.

Autoresponder to narzędzie, które automatycznie wysyła wcześniej przygotowane wiadomości e-mail w reakcji na zdarzenie lub według ustalonego harmonogramu, bez ręcznej obsługi.

AVIF to nowoczesny format plików graficznych oparty na kodeku wideo AV1, oferujący bardzo wysoką kompresję przy zachowaniu dobrej jakości obrazu.

B2B (business to business) to model biznesowy, w którym przedsiębiorstwo sprzedaje swoje produkty lub usługi innym firmom, a nie konsumentom indywidualnym.

B2C (business to consumer) to model biznesowy, w którym firma sprzedaje swoje produkty lub usługi bezpośrednio konsumentom indywidualnym, a nie innym przedsiębiorstwom.

Babel to popularny transpiler JavaScriptu, który tłumaczy nowoczesny kod na starsze, szeroko obsługiwane wersje języka, aby działał w większej liczbie przeglądarek.

Backbone.js to lekki framework JavaScript, który wprowadza strukturę do aplikacji webowych dzięki modelom, kolekcjom, widokom i obsłudze zdarzeń.

Backend to niewidoczna dla użytkownika, serwerowa warstwa aplikacji, która odpowiada za logikę biznesową, przetwarzanie danych oraz komunikację z bazą danych.

Backend developer to programista, który tworzy i utrzymuje serwerową warstwę aplikacji — logikę biznesową, interfejsy API oraz komunikację z bazą danych.

Backlink to odnośnik prowadzący z jednej strony internetowej do innej. W SEO stanowi ważny sygnał zaufania i jest jednym z filarów budowania autorytetu domeny.

Backlog to uporządkowana według priorytetów lista zadań, błędów i funkcjonalności do realizacji w projekcie — kluczowy artefakt metodyk zwinnych, m.in. Scruma.

Backup to kopia zapasowa plików, baz danych lub całych systemów, wykonywana po to, by po awarii, ataku ransomware lub błędzie człowieka przywrócić dane do stanu sprzed incydentu.

Baza danych to uporządkowany zbiór informacji zarządzany przez system DBMS, umożliwiający szybkie zapisywanie, wyszukiwanie i modyfikowanie danych — podstawa działania niemal każdej aplikacji i strony WWW.

Baza mailingowa to zbiór adresów e-mail osób, które dobrowolnie zgodziły się na otrzymywanie wiadomości od marki — fundament skutecznego i zgodnego z RODO e-mail marketingu.

BEdita to włoski, otwartoźródłowy system zarządzania treścią oparty na CakePHP, działający w modelu headless — treści przechowuje w elastycznym modelu obiektowym i serwuje przez REST API.

Big data to zbiory danych o objętości, zmienności i różnorodności przekraczających możliwości klasycznych narzędzi bazodanowych — przetwarzane w klastrach i strumieniach, by zamienić surowe dane w wartość biznesową.

BIMI (Brand Indicators for Message Identification) to standard pozwalający wyświetlać zweryfikowane logo marki obok wiadomości e-mail — nagroda za pełne uwierzytelnienie domeny rekordami SPF, DKIM i DMARC.

Bing to wyszukiwarka internetowa Microsoftu — domyślna w Windows i przeglądarce Edge, zasilająca częściowo wyniki Yahoo i DuckDuckGo oraz zintegrowana z asystentem Copilot.

Bitmapa to obraz rastrowy zapisany jako siatka pikseli o określonym kolorze — format naturalny dla zdjęć i zrzutów ekranu, w odróżnieniu od skalowalnej bez strat grafiki wektorowej.

Black hat SEO to zbiór technik pozycjonowania sprzecznych z wytycznymi wyszukiwarek, które mają sztucznie i szybko podnieść pozycje strony — kosztem wysokiego ryzyka kar i deindeksacji.

Blast to jednorazowa, masowa wysyłka identycznej wiadomości e-mail do całej bazy adresowej lub jej dużego segmentu, stosowana głównie w komunikacji promocyjnej.

Blazor to framework webowy Microsoftu z ekosystemu .NET, który pozwala budować interaktywne interfejsy użytkownika w języku C# zamiast w JavaScripcie.

Blockchain (łańcuch bloków) to rozproszony, niezmienialny rejestr danych, w którym transakcje zapisywane są w blokach powiązanych kryptograficznie i replikowanych między węzłami sieci.

Błąd 401 (Unauthorized) to kod odpowiedzi HTTP informujący, że dostęp do zasobu wymaga uwierzytelnienia — klient nie przekazał ważnych danych logowania, tokenu lub klucza API.

Błąd 403 (Forbidden) to kod odpowiedzi HTTP oznaczający, że serwer zrozumiał żądanie, ale odmawia dostępu do zasobu — najczęściej przez uprawnienia plików, reguły .htaccess lub blokady zapory.

Błąd 404 (Not Found) to kod odpowiedzi HTTP zwracany, gdy serwer działa poprawnie, ale pod wskazanym adresem URL nie istnieje żaden zasób — efekt usuniętych stron, zmienionych adresów lub literówek w linkach.

Błąd 408 (Request Timeout) to kod odpowiedzi HTTP zwracany, gdy serwer zamyka połączenie, ponieważ klient nie zdążył przesłać kompletnego żądania w wyznaczonym limicie czasu.

Błąd 500 (Internal Server Error) to ogólny kod HTTP oznaczający nieoczekiwany problem po stronie serwera — od błędu w kodzie aplikacji, przez wadliwy .htaccess, po wyczerpany limit pamięci.

Bolt CMS to lekki, otwartoźródłowy system zarządzania treścią napisany w PHP, oparty na komponentach Symfony i systemie szablonów Twig.

Bootstrap to otwartoźródłowy framework front-endowy z gotowymi komponentami interfejsu, klasami narzędziowymi i responsywną siatką, który przyspiesza budowę stron i aplikacji webowych.

Bounce rate (współczynnik odrzuceń) to odsetek sesji, w których użytkownik opuścił stronę bez wykonania żadnej interakcji — bez kliknięcia, przejścia dalej ani konwersji.

Branding to proces świadomego budowania marki — kształtowania jej tożsamości, wizerunku i skojarzeń, jakie firma lub produkt wywołuje u odbiorców.

Brandmark (sygnet) to graficzny symbol marki, który identyfikuje ją bez użycia nazwy — jak jabłko Apple, „ptaszek” Nike czy syrenka Starbucks.

Breadcrumbs (nawigacja okruszkowa) to poziomy pasek linków pokazujący ścieżkę od strony głównej do bieżącej podstrony, ułatwiający orientację w strukturze serwisu.

Brief to dokument przekazywany wykonawcy lub agencji, który zbiera cele, oczekiwania, grupę docelową i ograniczenia projektu — od kampanii reklamowej po budowę strony WWW.

Brotli to bezstratny algorytm kompresji opracowany przez Google, który zmniejsza rozmiar zasobów WWW skuteczniej niż gzip i jest wspierany przez wszystkie nowoczesne przeglądarki.

Brute force to atak siłowy polegający na systematycznym odgadywaniu haseł, kluczy lub kodów przez sprawdzanie kolejnych kombinacji — aż do skutku.

Bufor (buffer) to wydzielony obszar pamięci, w którym dane są przechowywane tymczasowo podczas przesyłania między procesami, urządzeniami lub systemami działającymi z różną prędkością.

Bug to błąd w oprogramowaniu — usterka w kodzie, konfiguracji lub projekcie, która sprawia, że program działa niezgodnie z oczekiwaniami lub przestaje działać w ogóle.

Bug bounty to program, w którym firma płaci badaczom bezpieczeństwa za odpowiedzialne zgłaszanie luk znalezionych w jej systemach, zamiast czekać, aż odkryją je przestępcy.

Bumpery reklamowe to sześciosekundowe, niepomijalne spoty wideo emitowane na YouTube, rozliczane w modelu CPM i wykorzystywane głównie do budowania zasięgu oraz świadomości marki.

Buyer persona to oparty na danych, półfikcyjny profil idealnego klienta, który opisuje jego cele, problemy, motywacje i sposób podejmowania decyzji zakupowych.

C2C (consumer-to-consumer) to model handlu elektronicznego, w którym transakcje zawierane są bezpośrednio między konsumentami, zwykle za pośrednictwem platformy marketplace pobierającej prowizję.

CAC (Customer Acquisition Cost) to średni koszt pozyskania jednego nowego klienta, obliczany jako suma wydatków na marketing i sprzedaż podzielona przez liczbę pozyskanych klientów w danym okresie.

Cache to mechanizm przechowywania gotowych odpowiedzi i danych, aby nie generować ich za każdym razem od nowa; microcache to jego odmiana buforująca dynamiczne strony na bardzo krótko (1–10 s), co chroni serwer przy dużym ruchu.

Cache-Control to nagłówek HTTP, którym serwer instruuje przeglądarki i serwery pośredniczące (proxy, CDN), czy odpowiedź wolno buforować, na jak długo i na jakich zasadach ją odświeżać.

CakePHP to jeden z najstarszych aktywnie rozwijanych frameworków PHP, oparty na wzorcu MVC i filozofii „konwencja ponad konfigurację”, z wbudowanym ORM, scaffoldingiem i zabezpieczeniami.

Canva to działające w przeglądarce narzędzie do projektowania graficznego, które dzięki gotowym szablonom i edytorowi drag-and-drop pozwala tworzyć grafiki bez umiejętności zawodowego grafika.

CAPTCHA to zautomatyzowany test pozwalający odróżnić człowieka od bota — od klasycznych zniekształconych napisów, przez wybieranie obrazków, po niewidoczne mechanizmy oceniające zachowanie użytkownika.

Case study (studium przypadku) to materiał marketingowy opisujący na realnym przykładzie problem klienta, zastosowane rozwiązanie i mierzalne rezultaty — jeden z najskuteczniejszych dowodów kompetencji firmy.

CDN (Content Delivery Network) to geograficznie rozproszona sieć serwerów, która serwuje treści strony z węzła położonego najbliżej użytkownika, skracając czas ładowania i odciążając serwer źródłowy.

Cesja domeny to formalne przeniesienie praw i obowiązków abonenta domeny internetowej na inny podmiot — osobę lub firmę — bez zmiany rejestratora ani wpływu na działanie strony.

Chamilo to darmowa, open-source'owa platforma e-learningowa (LMS) napisana w PHP, ceniona za prosty interfejs i niskie wymagania — pozwala prowadzić kursy online, testy i szkolenia firmowe.

Chaos engineering (inżynieria chaosu) to praktyka celowego, kontrolowanego wywoływania awarii w systemie informatycznym, aby zweryfikować jego odporność i wykryć słabe punkty, zanim ujawnią się w realnej awarii.

Chmura hybrydowa to model IT łączący infrastrukturę prywatną (własne serwery, chmurę prywatną) z chmurą publiczną w jedno zarządzane środowisko — dane wrażliwe zostają u siebie, a skalowalne obciążenia trafiają do chmury.

CI/CD to zestaw praktyk automatyzujących integrację, testowanie i wdrażanie kodu, które skracają czas dostarczania oprogramowania i ograniczają liczbę błędów.

Cisco to jeden z największych producentów sprzętu i oprogramowania sieciowego, którego routery, przełączniki i zapory tworzą szkielet firmowych sieci i centrów danych.

Citation Flow to metryka Majestic w skali 0–100, która ocenia ilościową siłę profilu linków prowadzących do strony, niezależnie od jakości tych odnośników.

CLI to interfejs wiersza poleceń umożliwiający sterowanie systemem lub aplikacją poprzez wpisywanie tekstowych komend zamiast klikania w graficznym interfejsie.

Clickbait to technika tworzenia sensacyjnych nagłówków, które przyciągają uwagę i wymuszają kliknięcie, często kosztem rzetelności i zgodności z treścią artykułu.

Cloaking to zakazana technika SEO polegająca na prezentowaniu robotom wyszukiwarek innej treści niż zwykłym użytkownikom, w celu manipulacji pozycją w wynikach.

Cloud to chmura obliczeniowa — model dostarczania mocy obliczeniowej, pamięci i aplikacji przez internet na żądanie, z rozliczaniem za faktyczne wykorzystanie.

CLS to wskaźnik Core Web Vitals mierzący, jak bardzo elementy strony niespodziewanie przesuwają się podczas ładowania, wpływając na komfort i stabilność wizualną.

CMS to system zarządzania treścią, dzięki któremu można tworzyć, edytować i publikować strony internetowe bez konieczności ręcznego pisania kodu HTML.

CodeIgniter to lekki framework PHP oparty na wzorcu MVC, ceniony za niewielki rozmiar, prostą konfigurację i wysoką wydajność przy budowie aplikacji webowych.

Concrete5 to system zarządzania treścią wyróżniający się edycją bezpośrednio na podglądzie strony oraz modułową budową opartą na blokach i obszarach.

Contao to otwartoźródłowy system zarządzania treścią wyróżniający się dbałością o dostępność, semantyczny kod oraz rozbudowany system zarządzania uprawnieniami.

Content marketing to strategia polegająca na przyciąganiu i angażowaniu odbiorców za pomocą wartościowych, spójnych treści, zamiast bezpośredniej reklamy produktu.

Cookies to niewielkie pliki tekstowe zapisywane przez przeglądarkę na urządzeniu użytkownika, które przechowują dane o sesji, preferencjach i aktywności na stronie.

Coppermine Photo Gallery to otwartoźródłowy skrypt PHP służący do budowy zaawansowanych galerii zdjęć online z albumami, kategoriami i uprawnieniami użytkowników.

Core Web Vitals to trzy kluczowe wskaźniki Google (LCP, INP, CLS) oceniające szybkość ładowania, responsywność i stabilność wizualną strony. Wpływają na pozycje w wynikach wyszukiwania.

CPA (Cost Per Action) to model rozliczania kampanii reklamowych, w którym reklamodawca płaci wyłącznie za wykonanie określonej akcji — np. zakup, rejestrację czy wypełnienie formularza.

CPC (Cost Per Click) to model rozliczania reklamy internetowej, w którym reklamodawca płaci za każde kliknięcie w reklamę, a nie za jej wyświetlenie. Podstawowy model w Google Ads i systemach PPC.

CPL (Cost Per Lead) to model rozliczania kampanii, w którym reklamodawca płaci za każdy pozyskany lead — kontakt do potencjalnego klienta, np. wypełniony formularz lub zapis do newslettera.

CPM (Cost Per Mille) to model rozliczania reklamy, w którym płaci się za każdy tysiąc wyświetleń. Standard w kampaniach zasięgowych, wizerunkowych i programmatic.

CPV (Cost Per View) to model rozliczania reklam wideo, w którym reklamodawca płaci za obejrzenie materiału — np. minimum 30 sekund spotu na YouTube lub interakcję z reklamą.

Crawler (robot indeksujący, pająk) to program automatycznie odwiedzający strony internetowe i pobierający ich zawartość — najczęściej po to, by wyszukiwarka mogła je zindeksować.

Cron to działający w tle demon systemów uniksowych, który uruchamia polecenia i skrypty automatycznie, według zdefiniowanego harmonogramu — co minutę, godzinę, dzień czy w wybrane dni tygodnia.

Cron job to pojedyncze, cyklicznie wykonywane zadanie zdefiniowane w harmonogramie crona — np. nocny backup bazy, czyszczenie plików tymczasowych albo uruchamianie kolejek aplikacji.

Crontab to plik przechowujący harmonogram zadań demona cron oraz polecenie służące do jego przeglądania i edycji (crontab -e, crontab -l). Każdy użytkownik systemu ma własny crontab.

Cross-browser compatibility (zgodność międzyprzeglądarkowa) to cecha strony lub aplikacji webowej, która wygląda i działa poprawnie we wszystkich popularnych przeglądarkach i ich wersjach.

Cross-selling (sprzedaż krzyżowa) to technika polegająca na proponowaniu klientowi produktów lub usług uzupełniających jego zakup — np. etui do telefonu czy certyfikatu SSL do domeny.

CSAT (Customer Satisfaction Score) to wskaźnik satysfakcji klienta mierzony krótkim pytaniem ankietowym — najczęściej „Jak oceniasz swoje zadowolenie?” w skali 1–5 — po konkretnej interakcji z firmą.

CSRF (Cross-Site Request Forgery) to atak polegający na zmuszeniu przeglądarki zalogowanego użytkownika do wysłania sfałszowanego żądania — np. zmiany hasła czy przelewu — bez jego wiedzy.

CSS (Cascading Style Sheets, kaskadowe arkusze stylów) to język opisujący wygląd dokumentów HTML — kolory, typografię, układ i animacje — oddzielający prezentację od struktury treści.

CTA (call to action) to wezwanie do działania — przycisk lub link, który zachęca użytkownika do wykonania konkretnej czynności, np. zakupu lub zapisu do newslettera.

CTR (click-through rate) to współczynnik klikalności — procentowy stosunek liczby kliknięć do liczby wyświetleń linku, reklamy lub wyniku wyszukiwania.

Customer experience (CX) to całościowe doświadczenie klienta z marką — od pierwszego kontaktu, przez zakup, po obsługę posprzedażową i lojalność.

Customer insight to oparty na danych i badaniach wniosek o rzeczywistych potrzebach, motywacjach i problemach klientów, który pozwala podejmować trafniejsze decyzje biznesowe.

Czynniki rankingowe to sygnały oceniane przez algorytmy wyszukiwarek przy ustalaniu kolejności wyników — od jakości treści i linków po szybkość i użyteczność strony.

Dane to surowe fakty, liczby i zapisy przechowywane w formie umożliwiającej przetwarzanie — fundament systemów informatycznych, analityki i decyzji biznesowych.

Dane strukturalne to ustandaryzowane znaczniki w kodzie strony (najczęściej schema.org w formacie JSON-LD), które pomagają wyszukiwarkom zrozumieć treść i wyświetlać wyniki rozszerzone.

Dark post to płatna publikacja reklamowa w mediach społecznościowych, która nie pojawia się na osi czasu profilu marki — widzą ją wyłącznie odbiorcy z wybranej grupy docelowej.

Darknet to celowo ukryta część internetu, dostępna wyłącznie przez dedykowane oprogramowanie (np. sieć Tor), zapewniająca anonimowość użytkownikom i operatorom serwisów.

Data lake (jezioro danych) to centralne repozytorium przechowujące surowe dane w oryginalnym formacie — ustrukturyzowane i nieustrukturyzowane — do późniejszej analizy w dowolnej skali.

Data science to interdyscyplinarna dziedzina łącząca statystykę, programowanie i wiedzę branżową w celu wydobywania z danych wniosków i budowy modeli predykcyjnych.

DDD (Domain-Driven Design) to podejście do projektowania oprogramowania, w którym model kodu odzwierciedla domenę biznesową, a zespół posługuje się wspólnym językiem z ekspertami dziedzinowymi.

DDoS (Distributed Denial of Service) to atak, w którym ruch z tysięcy przejętych urządzeń jednocześnie zalewa serwer lub łącze, uniemożliwiając obsługę prawdziwych użytkowników.

Debian to rozwijana od 1993 roku, w pełni wolna dystrybucja Linuksa, ceniona za stabilność i przewidywalność — jedna z najczęściej wybieranych podstaw serwerów oraz baza dla Ubuntu.

Debugowanie to systematyczny proces lokalizowania, diagnozowania i usuwania błędów (bugów) w oprogramowaniu — od analizy logów po pracę z debuggerem krok po kroku.

Deliverability (dostarczalność) to miara tego, jaki odsetek wysyłanych e-maili faktycznie trafia do skrzynek odbiorczych adresatów, a nie do folderu spam.

Demand gen (demand generation) to strategia marketingowa polegająca na budowaniu świadomości problemu i popytu na rozwiązanie u odbiorców, którzy jeszcze aktywnie nie szukają produktu.

Deploy (deployment, wdrożenie) to proces przenoszenia nowej wersji aplikacji lub strony ze środowiska deweloperskiego na serwer, gdzie staje się dostępna dla użytkowników.

Depozycjonowanie (negative SEO) to celowe działania mające obniżyć pozycję cudzej strony w wynikach wyszukiwania, np. przez masowe spamerskie linki lub kopiowanie treści.

DevOps to kultura pracy i zestaw praktyk łączących wytwarzanie oprogramowania (Dev) z jego utrzymaniem i eksploatacją (Ops), oparty na automatyzacji i wspólnej odpowiedzialności za produkt.

DirectAdmin to lekki, komercyjny panel administracyjny do zarządzania serwerem hostingowym — pozwala obsługiwać domeny, pocztę, bazy danych, certyfikaty SSL i kopie zapasowe z poziomu przeglądarki.

Disavow Tool to narzędzie Google Search Console pozwalające zadeklarować, że wskazane linki przychodzące mają być ignorowane przy ocenie witryny.

DKIM (DomainKeys Identified Mail) to mechanizm uwierzytelniania poczty, w którym serwer nadawcy podpisuje wiadomości kluczem prywatnym, a odbiorca weryfikuje podpis kluczem publicznym z DNS.

DM (direct message) to prywatna wiadomość przesyłana bezpośrednio między użytkownikami platformy społecznościowej, niewidoczna publicznie — podstawowy kanał kontaktu marek z odbiorcami.

DMARC to standard uwierzytelniania poczty, który spina SPF i DKIM w politykę: instruuje serwery odbiorcze, co robić z wiadomościami podszywającymi się pod domenę, i dostarcza raporty o nadużyciach.

DNS (Domain Name System) to rozproszony system nazw, który tłumaczy przyjazne dla ludzi nazwy domen (np. nodea.pl) na adresy IP zrozumiałe dla komputerów.

DNSSEC to zestaw rozszerzeń DNS, który podpisuje odpowiedzi kryptograficznie — resolver może zweryfikować, że rekordy pochodzą od właściciela strefy i nie zostały podmienione po drodze.

Docker to platforma konteneryzacji, która pakuje aplikację wraz ze wszystkimi zależnościami w lekki, przenośny kontener uruchamiany identycznie na każdym środowisku.

DoH (DNS over HTTPS) to protokół, który przesyła zapytania DNS wewnątrz zaszyfrowanego połączenia HTTPS, ukrywając je przed operatorem sieci i podsłuchem.

Dolphin PHP (BoonEx Dolphin) to napisany w PHP skrypt typu open source do budowy własnych portali społecznościowych — z profilami użytkowników, grupami, czatem, blogami i modułami multimedialnymi.

Domain Authority (DA) to opracowany przez Moz wskaźnik w skali 1–100, który szacuje, jak dobrze domena może radzić sobie w wynikach wyszukiwania na tle konkurencji.

Domain Rating (DR) to wskaźnik narzędzia Ahrefs, który w skali 0–100 mierzy siłę profilu linków zwrotnych całej domeny na tle wszystkich witryn w indeksie.

Dopasowanie przybliżone to najbardziej elastyczny typ dopasowania słów kluczowych w Google Ads, w którym reklama może wyświetlić się na zapytania powiązane znaczeniowo z frazą, a nie tylko dokładnie jej odpowiadające.

Dostępność cyfrowa to zestaw praktyk projektowania i tworzenia stron oraz aplikacji tak, aby mogły z nich swobodnie korzystać osoby z różnymi niepełnosprawnościami.

DoT (DNS over TLS) to protokół, który szyfruje zapytania i odpowiedzi DNS wewnątrz połączenia TLS, chroniąc je przed podsłuchem i manipulacją.

Double opt-in to dwuetapowy proces zapisu na listę mailingową, w którym subskrybent po wypełnieniu formularza musi jeszcze potwierdzić chęć zapisu, klikając link w wiadomości e-mail.

Dropdown menu, czyli menu rozwijane, to element interfejsu użytkownika, który ukrywa listę opcji i wyświetla ją dopiero po kliknięciu lub najechaniu na element nadrzędny.

Dropshipping to model sprzedaży internetowej, w którym sklep przyjmuje zamówienia, ale nie magazynuje towaru — produkt wysyła bezpośrednio do klienta zewnętrzny dostawca lub hurtownia.

DRP (Digital Risk Protection) to obszar cyberbezpieczeństwa polegający na monitorowaniu internetu, mediów społecznościowych i darknetu w celu wykrywania i ograniczania zagrożeń dla organizacji, marki i jej danych.

Drupal to otwartoźródłowy system zarządzania treścią (CMS) napisany w PHP, ceniony za elastyczność i skalowalność przy budowie rozbudowanych serwisów i portali.

Duplicate content (zduplikowana treść) to identyczne lub bardzo podobne fragmenty treści dostępne pod różnymi adresami URL, w obrębie jednej witryny lub w wielu serwisach.

DW (Do Wiadomości), odpowiednik angielskiego CC, to pole adresowe e-maila, w którym wpisuje się osoby otrzymujące jawną kopię wiadomości — do informacji, a nie do bezpośredniego działania.

Dwell time to czas, jaki użytkownik spędza na stronie po kliknięciu jej w wynikach wyszukiwania, zanim wróci do listy wyników.

Dwuskładnikowe uwierzytelnianie (2FA) to metoda logowania, w której poza hasłem wymagany jest drugi, niezależny składnik potwierdzający tożsamość użytkownika.

Dynamic Search Ads (DSA) to format reklam Google Ads, w którym nagłówki i cele reklam dobierane są automatycznie na podstawie treści witryny, bez ręcznego definiowania słów kluczowych.

Dysk HDD to klasyczny magnetyczny nośnik danych z wirującymi talerzami i ruchomą głowicą. Oferuje dużą pojemność w niskiej cenie, ale ustępuje dyskom SSD pod względem szybkości i odporności na wstrząsy.

Dysk SSD (Solid State Drive) przechowuje dane w pamięci flash NAND, dzięki czemu oferuje wielokrotnie krótszy czas dostępu niż dysk talerzowy. To dziś standard w laptopach, serwerach i hostingu.

E-mail marketing to forma marketingu bezpośredniego polegająca na wysyłce wiadomości do bazy subskrybentów w celu budowania relacji, sprzedaży i utrzymania klientów.

e107 to darmowy, otwartoźródłowy system zarządzania treścią napisany w PHP i korzystający z bazy MySQL, przeznaczony do budowy portali, stron społecznościowych i serwisów z newsami.

Testy E2E (end-to-end) weryfikują działanie aplikacji jako całości, symulując rzeczywiste kroki użytkownika w przeglądarce, od interfejsu aż po bazę danych i integracje.

Easter egg to celowo ukryta w oprogramowaniu, grze lub na stronie internetowej niespodzianka — żart, animacja lub sekretna funkcja — dostępna po wykonaniu nietypowej sekwencji działań.

Elasticsearch to rozproszony silnik wyszukiwania pełnotekstowego i analizy danych oparty na bibliotece Apache Lucene, umożliwiający błyskawiczne przeszukiwanie ogromnych zbiorów informacji.

Elastyczne reklamy displayowe to format Google Ads, w którym system automatycznie łączy dostarczone nagłówki, teksty i grafiki, dopasowując reklamę do dostępnej powierzchni i kontekstu.

Ember.js to opiniotwórczy framework JavaScript do budowy rozbudowanych aplikacji jednostronicowych, kładący nacisk na konwencje, spójną architekturę i produktywność zespołu.

European Accessibility Act (EAA) to unijna dyrektywa harmonizująca wymogi dostępności produktów i usług cyfrowych, obowiązująca podmioty prywatne od czerwca 2025 roku.

Evergreen content to treść ponadczasowa, która pozostaje aktualna i wartościowa przez długi czas po publikacji, stale przyciągając ruch organiczny z wyszukiwarek.

Exact match anchor text to tekst kotwicy linku, którego brzmienie dokładnie odpowiada docelowej frazie kluczowej — silny, ale ryzykowny sygnał w linkowaniu SEO.

Exploit to fragment kodu, danych lub sekwencja poleceń, która wykorzystuje lukę w oprogramowaniu, aby wywołać nieprzewidziane działanie systemu — najczęściej przejęcie kontroli lub eskalację uprawnień.

Express.js to minimalistyczny, elastyczny framework webowy dla środowiska Node.js, upraszczający budowę serwerów HTTP, API i aplikacji internetowych po stronie backendu.

Eye tracking to technologia rejestrująca ruch i punkty skupienia wzroku użytkownika, wykorzystywana w badaniach użyteczności do analizy, na co i w jakiej kolejności patrzą odbiorcy interfejsu.

Facebook Ads to platforma reklamowa Meta, w której reklamodawcy tworzą płatne kampanie kierowane do precyzyjnie zdefiniowanych grup odbiorców na Facebooku, Instagramie i w sieci Audience Network.

Fail2ban to narzędzie bezpieczeństwa dla systemów Linux, które monitoruje logi usług i automatycznie blokuje adresy IP wykazujące podejrzaną aktywność, np. wielokrotne nieudane logowania.

Favicon to niewielka ikona reprezentująca stronę internetową, wyświetlana w karcie przeglądarki, na liście zakładek oraz w wynikach wyszukiwania na urządzeniach mobilnych.

FCP (First Contentful Paint) to metryka wydajności mierząca czas od rozpoczęcia ładowania strony do momentu wyrenderowania pierwszego fragmentu treści widocznej dla użytkownika.

Feature toggle (flaga funkcji) to mechanizm pozwalający włączać i wyłączać wybrane funkcjonalności aplikacji w czasie działania, bez konieczności ponownego wdrażania kodu.

Featured snippets (wyróżnione fragmenty) to bloki z bezpośrednią odpowiedzią wyświetlane na szczycie wyników wyszukiwania Google, ponad klasycznymi wynikami organicznymi.

FID (First Input Delay) to dawna metryka Core Web Vitals mierząca opóźnienie między pierwszą interakcją użytkownika ze stroną a momentem, w którym przeglądarka zaczyna ją przetwarzać.

Filtr Google to kara nakładana na witrynę za naruszenie wytycznych wyszukiwarki, skutkująca spadkiem pozycji lub usunięciem z wyników wyszukiwania.

Firewall (zapora sieciowa) to system kontrolujący ruch sieciowy między urządzeniem lub siecią a otoczeniem, przepuszczający lub blokujący połączenia zgodnie ze zdefiniowanymi regułami.

Flask to lekki mikroframework webowy dla języka Python, służący do budowy aplikacji internetowych i interfejsów API z minimalnym zestawem założeń narzuconych deweloperowi.

Floodlight to technologia śledzenia konwersji stosowana w Google Marketing Platform (Campaign Manager 360, Display & Video 360), rejestrująca działania użytkowników po kontakcie z reklamą.

Flynax to komercyjny silnik napisany w PHP, przeznaczony do tworzenia portali ogłoszeniowych, katalogów firm i serwisów typu marketplace z rozbudowanym systemem kategorii i pól.

Framework to gotowy szkielet programistyczny, który narzuca aplikacji strukturę i dostarcza sprawdzone komponenty oraz konwencje, przyspieszając i porządkując proces tworzenia oprogramowania.

Freeware to oprogramowanie rozpowszechniane bezpłatnie do użytku, którego jednak — w odróżnieniu od open source — kod źródłowy zazwyczaj pozostaje zamknięty, a licencja może ograniczać modyfikację i redystrybucję.

Fresh site bonus to obserwowane w praktyce SEO zjawisko chwilowego, podwyższonego zaufania Google wobec nowej witryny, dające jej przejściowo lepszą widoczność zaraz po zaindeksowaniu.

Frontend to część aplikacji internetowej działająca po stronie przeglądarki i widoczna dla użytkownika. Odpowiada za wygląd, układ i interakcje, budowany głównie w HTML, CSS i JavaScript.

FTP (File Transfer Protocol) to protokół sieciowy służący do przesyłania plików między komputerem użytkownika a serwerem. Umożliwia wgrywanie, pobieranie i zarządzanie plikami na hostingu.

FuelPHP to lekki, otwartoźródłowy framework PHP zbudowany wokół wzorca MVC z rozszerzeniem HMVC. Kładzie nacisk na bezpieczeństwo, elastyczność i modularną budowę aplikacji.

GDN (Google Display Network) to sieć reklamowa Google zrzeszająca miliony witryn, aplikacji i serwisów wideo, na których wyświetlane są reklamy graficzne, tekstowe i multimedialne.

Geotargeting to technika dostarczania treści, reklam i wyników wyszukiwania dopasowanych do lokalizacji geograficznej użytkownika, ustalanej m.in. na podstawie adresu IP lub sygnału GPS.

Git to rozproszony system kontroli wersji, który śledzi zmiany w plikach projektu i umożliwia wielu osobom równoległą pracę nad tym samym kodem bez ryzyka nadpisywania efektów.

GitHub to internetowa platforma hostująca repozytoria Git, która dodaje warstwę współpracy zespołowej: przeglądanie kodu, zgłaszanie błędów, pull requesty i automatyzację wdrożeń.

GitOps to podejście do zarządzania infrastrukturą i wdrożeniami, w którym repozytorium Git jest jedynym źródłem prawdy o pożądanym stanie systemu, a zmiany są automatycznie synchronizowane ze środowiskiem.

Glue records (rekordy sklejające) to wpisy DNS, które podają adres IP serwera nazw znajdującego się w tej samej domenie, którą obsługuje, rozwiązując problem cyklicznej zależności podczas odpytywania.

Google Ads to platforma reklamowa Google, w której reklamodawcy licytują wyświetlenia w wyszukiwarce, sieci reklamowej i YouTube, płacąc najczęściej za kliknięcie w modelu aukcyjnym.

Google Analytics to bezpłatne narzędzie do analizy ruchu na stronie, które zbiera dane o odwiedzających, źródłach ruchu i zachowaniu użytkowników, wspierając decyzje marketingowe i optymalizację konwersji.

Google Knowledge Panel (panel wiedzy) to informacyjny blok wyświetlany po prawej stronie wyników wyszukiwania, prezentujący zwięzłe fakty o osobie, marce, organizacji lub miejscu.

Google Merchant Center to bezpłatna platforma, w której sprzedawcy przesyłają dane o produktach (feed produktowy), aby wyświetlać je w reklamach produktowych i bezpłatnych wynikach zakupowych Google.

Google Search Console to bezpłatne narzędzie Google do monitorowania i optymalizacji obecności witryny w wynikach wyszukiwania — pokazuje frazy, indeksowanie, błędy techniczne i stan Core Web Vitals.

Google Spam Update to aktualizacja algorytmu wyszukiwarki nastawiona na wykrywanie i obniżanie pozycji stron naruszających wytyczne dotyczące spamu, wykorzystująca m.in. system uczenia maszynowego SpamBrain.

Googlebot to automatyczny robot Google, który odwiedza strony internetowe, pobiera ich treść i przekazuje ją do indeksu wyszukiwarki, umożliwiając pojawianie się witryny w wynikach.

Grafana to otwartoźródłowa platforma do wizualizacji danych, która pobiera metryki z wielu źródeł i prezentuje je na interaktywnych dashboardach z wykresami i alertami.

Grafika wektorowa to sposób zapisu obrazu za pomocą matematycznych figur geometrycznych, dzięki czemu skaluje się do dowolnego rozmiaru bez utraty ostrości i przy niewielkiej wadze pliku.

Grav CMS to nowoczesny, otwartoźródłowy system zarządzania treścią typu flat-file, który przechowuje treść w plikach Markdown zamiast w bazie danych, co czyni go szybkim i prostym we wdrożeniu.

Grey hat SEO to zbiór technik pozycjonowania z pogranicza legalności — nienaruszających wprost wytycznych Google, ale balansujących na granicy ich naruszenia i obarczonych podwyższonym ryzykiem.

Grid (CSS Grid) to dwuwymiarowy system układu w CSS, który pozwala rozmieszczać elementy strony jednocześnie w kolumnach i wierszach, dając precyzyjną kontrolę nad całą siatką.

Growth hacking to nastawiona na dynamiczny wzrost metodologia marketingowa, która łączy kreatywność, dane i szybkie eksperymenty, by przy minimalnym budżecie znaleźć skalowalne kanały pozyskiwania użytkowników.

Grupy reklam to element struktury konta Google Ads, który grupuje powiązane słowa kluczowe i reklamy wokół jednego, wspólnego motywu tematycznego, zapewniając ich trafność i wyższą jakość.

GTmetrix to popularne narzędzie online do analizy szybkości ładowania i wydajności stron internetowych, które generuje szczegółowy raport z ocenami, metrykami i konkretnymi rekomendacjami optymalizacji.

Gzip to popularna metoda bezstratnej kompresji danych, stosowana do zmniejszania rozmiaru plików przesyłanych między serwerem a przeglądarką, co skraca czas ładowania strony i oszczędza transfer.

Hamburger menu to popularny element interfejsu w postaci ikony trzech poziomych kresek, która po kliknięciu rozwija ukryte menu nawigacyjne, oszczędzając miejsce zwłaszcza na ekranach mobilnych.

Hard bounce to trwały błąd doręczenia wiadomości e-mail, wynikający z nieistniejącego lub nieprawidłowego adresu odbiorcy, którego wysoki odsetek poważnie szkodzi reputacji nadawcy i dostarczalności.

Hashtag to słowo lub fraza poprzedzone znakiem krzyżyka (#), które w mediach społecznościowych pełni rolę klikalnej etykiety grupującej treści wokół wspólnego tematu i zwiększającej ich zasięg.

Hasło to poufny ciąg znaków, który w połączeniu z identyfikatorem użytkownika potwierdza jego tożsamość i chroni dostęp do konta, danych czy systemu przed osobami niepowołanymi.

Headless e-commerce to model architektury sklepu internetowego, w którym warstwa prezentacji (frontend) jest oddzielona od zaplecza handlowego (backend) i komunikuje się z nim wyłącznie poprzez API.

High availability (HA) to podejście do projektowania infrastruktury, które minimalizuje przestoje dzięki redundancji i automatycznemu przełączaniu awaryjnemu. Celem jest ciągłość działania usługi nawet przy awarii pojedynczego komponentu.

Hosting to usługa polegająca na udostępnianiu przestrzeni i zasobów serwera, dzięki którym strona internetowa lub aplikacja jest dostępna w sieci przez całą dobę. To fundament obecności każdego serwisu w internecie.

Hreflang to atrybut HTML wskazujący wyszukiwarkom, dla jakiego języka i regionu przeznaczona jest dana wersja strony. Pomaga serwować użytkownikom właściwą wersję językową i zapobiega problemom z duplikacją treści między wersjami.

HSTS (HTTP Strict Transport Security) to mechanizm bezpieczeństwa, który wymusza na przeglądarce łączenie się z witryną wyłącznie przez szyfrowany protokół HTTPS. Chroni przed atakami downgrade i przechwyceniem sesji na niezaszyfrowanym połączeniu.

HTML (HyperText Markup Language) to język znaczników opisujący strukturę i treść stron internetowych. Wraz z CSS i JavaScript stanowi jeden z trzech filarów sieci WWW, definiując, z jakich elementów zbudowany jest dokument.

HTTP (HyperText Transfer Protocol) to protokół warstwy aplikacji, na którym opiera się komunikacja w sieci WWW. Definiuje sposób, w jaki przeglądarka wysyła żądania do serwera i odbiera odpowiedzi z treścią stron.

HTTP/2 to druga główna wersja protokołu HTTP, która znacząco przyspiesza ładowanie stron dzięki multipleksowaniu wielu żądań w jednym połączeniu i kompresji nagłówków. Zachowuje pełną zgodność semantyczną z HTTP/1.1.

HTTP/3 to trzecia główna wersja protokołu HTTP, która porzuca TCP na rzecz protokołu QUIC działającego nad UDP. Dzięki temu eliminuje blokowanie czoła kolejki na poziomie transportu i przyspiesza połączenia, szczególnie w niestabilnych sieciach.

HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure) to szyfrowana wersja protokołu HTTP, w której komunikacja między przeglądarką a serwerem odbywa się przez warstwę TLS. Zapewnia poufność, integralność danych i potwierdzenie tożsamości serwera.

IaaS (Infrastructure as a Service) to model chmury obliczeniowej, w którym dostawca udostępnia wirtualną infrastrukturę — serwery, pamięć masową i sieć — a klient sam zarządza systemem operacyjnym i aplikacjami. To najbardziej elastyczna z warstw chmury.

IaC (Infrastructure as Code) to praktyka zarządzania infrastrukturą IT za pomocą plików konfiguracyjnych i kodu, zamiast ręcznej konfiguracji. Pozwala tworzyć, wersjonować i odtwarzać środowiska w sposób powtarzalny i zautomatyzowany.

Immutable backup (kopia niezmienna) to rodzaj kopii zapasowej, której przez określony czas nie można zmodyfikować ani usunąć — nawet przez administratora. To kluczowa ochrona przed ransomware i celowym sabotażem danych.

Indeksowanie stron to proces, w którym wyszukiwarka analizuje treść witryny i zapisuje ją w swojej bazie, dzięki czemu może pojawiać się w wynikach wyszukiwania. Bez indeksacji strona pozostaje niewidoczna dla użytkowników Google.

Influencer marketing to forma promocji, w której marka współpracuje z osobami mającymi zaangażowaną społeczność w mediach społecznościowych. Opiera się na zaufaniu, jakim odbiorcy darzą twórcę, przenosząc je na rekomendowany produkt.

Infografika to wizualna prezentacja danych, procesów lub zależności, która porządkuje złożone informacje w formie łatwej do szybkiego przyswojenia.

INP (Interaction to Next Paint) to metryka Core Web Vitals oceniająca responsywność strony — mierzy opóźnienie między interakcją użytkownika a widoczną reakcją interfejsu.

Insta Story to pionowy format relacji na Instagramie, w którym zdjęcia i krótkie filmy publikowane w danym momencie znikają automatycznie po 24 godzinach.

Instagram to społecznościowa platforma należąca do Meta, skoncentrowana na treściach wizualnych — zdjęciach i filmach publikowanych na profilu, w relacjach i w formacie Reels.

Installatron to narzędzie autoinstalatora dostępne w panelach hostingowych, które pozwala zainstalować popularne aplikacje webowe, takie jak WordPress, jednym kliknięciem.

Intencja wyszukiwania (search intent) to rzeczywisty cel, jaki użytkownik chce osiągnąć, wpisując zapytanie do wyszukiwarki — od zdobycia wiedzy po dokonanie zakupu.

Interfejs to punkt styku umożliwiający komunikację i wymianę informacji — między człowiekiem a urządzeniem, między programami albo między komponentami systemu.

Intranet to prywatna sieć wewnętrzna organizacji, oparta na tych samych technologiach co internet, ale dostępna wyłącznie dla jej pracowników i zasobów.

IoT (Internet of Things), czyli internet rzeczy, to sieć fizycznych urządzeń wyposażonych w czujniki i łączność, które zbierają dane i wymieniają je przez internet.

Jamstack to nowoczesna architektura budowy stron, w której warstwa prezentacji jest wcześniej wygenerowana i serwowana z CDN, a dynamikę zapewniają JavaScript i API.

Java to obiektowy język programowania i platforma uruchomieniowa, zaprojektowana tak, by ten sam kod działał na dowolnym systemie wyposażonym w maszynę wirtualną JVM.

JavaScript to język programowania nadający stronom internetowym interaktywność — od reakcji na kliknięcia po dynamiczne aktualizacje treści bez przeładowania strony.

Jira to narzędzie firmy Atlassian do zarządzania projektami i śledzenia zadań, szeroko stosowane w zespołach programistycznych pracujących w metodykach zwinnych.

Joomla to darmowy system zarządzania treścią (CMS) o otwartym kodzie, pozwalający budować i utrzymywać strony internetowe bez pisania kodu od podstaw.

JPEG to najpopularniejszy stratny format zapisu zdjęć, który znacząco zmniejsza rozmiar pliku kosztem niewielkiej, często niezauważalnej utraty jakości obrazu.

jQuery to popularna biblioteka JavaScript, która upraszcza wybieranie i modyfikowanie elementów strony, obsługę zdarzeń, animacje oraz komunikację AJAX dzięki spójnej, zwięzłej składni.

JSON (JavaScript Object Notation) to lekki, tekstowy format zapisu danych w postaci par klucz–wartość, powszechnie używany do komunikacji między aplikacjami, zwłaszcza w API webowych.

JSON-LD to format zapisu danych strukturalnych oparty na składni JSON, rekomendowany przez Google do opisywania treści strony słownikiem schema.org w sposób zrozumiały dla wyszukiwarek.

JWT (JSON Web Token) to zwarty, podpisany cyfrowo token w formacie JSON, który przenosi informacje o użytkowniku i pozwala na bezstanowe uwierzytelnianie w aplikacjach i API.

Kanibalizacja słów kluczowych to sytuacja, w której kilka podstron tego samego serwisu konkuruje ze sobą o tę samą frazę, przez co rozprasza ich potencjał rankingowy i osłabia widoczność w wynikach wyszukiwania.

Keylogger to złośliwe oprogramowanie lub urządzenie sprzętowe, które potajemnie rejestruje naciśnięcia klawiszy, przechwytując hasła, numery kart i inne poufne dane wpisywane przez ofiarę.

Keyword density (gęstość słów kluczowych) to procentowy udział danej frazy w całkowitej liczbie słów na stronie. Współcześnie ma marginalne znaczenie rankingowe, a jej zawyżanie grozi karą za spam.

Keyword stuffing to niedozwolona technika SEO polegająca na nienaturalnym nasyceniu strony słowami kluczowymi w celu zmanipulowania rankingu. Google traktuje ją jako spam i karze spadkiem pozycji.

Kibana to otwartoźródłowe narzędzie do wizualizacji i eksploracji danych przechowywanych w Elasticsearch. Umożliwia budowę interaktywnych dashboardów, analizę logów i monitorowanie infrastruktury w czasie rzeczywistym.

Klaster (cluster) to grupa połączonych serwerów, które współpracują jak jeden logiczny system, aby zapewnić wysoką dostępność, skalowalność i równoważenie obciążenia usług.

Klastrowanie słów kluczowych to proces grupowania powiązanych fraz o zbliżonej intencji wyszukiwania w tematyczne zbiory, które następnie przypisuje się do konkretnych podstron serwisu.

Klucz SSH to para kluczy kryptograficznych (prywatny i publiczny) służąca do bezpiecznego, bezhasłowego uwierzytelniania połączeń z serwerem przez protokół SSH.

Knowledge Graph (graf wiedzy) to baza wiedzy Google gromadząca informacje o encjach — osobach, miejscach, firmach — oraz relacjach między nimi, wykorzystywana do wzbogacania wyników wyszukiwania.

Kod AuthInfo (kod EPP) to unikalny ciąg znaków pełniący rolę hasła autoryzującego transfer domeny między rejestratorami. Bez niego nie da się przenieść domeny do nowego dostawcy.

Kompilacja to proces tłumaczenia kodu źródłowego napisanego w języku programowania na kod maszynowy lub pośredni, który komputer może wykonać. Realizuje ją program zwany kompilatorem.

Komponent to wyodrębniony, samodzielny i wielokrotnego użytku element aplikacji, łączący widok, logikę i stan w jedną, hermetyczną całość o określonym interfejsie.

Kontrola wersji to system rejestrujący każdą zmianę w plikach projektu, umożliwiający cofanie się do wcześniejszych stanów, równoległą pracę zespołu i śledzenie autorstwa poszczególnych modyfikacji.

Konwersja to sytuacja, w której odwiedzający stronę wykonuje pożądaną przez właściciela akcję — zakup, wypełnienie formularza czy zapis do newslettera — zamieniając się z anonimowego użytkownika w klienta lub leada.

KPI (Key Performance Indicator) to kluczowy wskaźnik efektywności — mierzalna wartość pokazująca, w jakim stopniu firma, zespół lub kampania realizuje wyznaczone cele biznesowe.

Kubernetes (K8s) to otwartoźródłowa platforma do orkiestracji kontenerów, która automatyzuje wdrażanie, skalowanie i utrzymanie aplikacji uruchamianych w kontenerach na klastrze serwerów.

Landing page (strona docelowa) to samodzielna podstrona zaprojektowana wokół jednego celu konwersji, na którą trafia użytkownik po kliknięciu w reklamę, link w mailingu lub wynik wyszukiwania.

Laravel to otwartoźródłowy framework PHP oparty na wzorcu MVC, który upraszcza i przyspiesza budowę aplikacji webowych dzięki eleganckiej składni i bogatemu ekosystemowi gotowych narzędzi.

Layout to układ strony internetowej — sposób rozmieszczenia i wzajemnych proporcji elementów interfejsu (nagłówka, treści, nawigacji, stopki) w obrębie widocznego obszaru ekranu.

Lazy loading (leniwe ładowanie) to technika optymalizacji wydajności, w której zasoby strony — obrazy, filmy czy skrypty — wczytują się dopiero w momencie, gdy stają się potrzebne, a nie przy pierwszym załadowaniu.

LCP (Largest Contentful Paint) to jeden z wskaźników Core Web Vitals, mierzący czas, po jakim w widocznym obszarze strony pojawia się jej największy element treści — zwykle główny obraz lub blok tekstu.

Lead magnet to wartościowy materiał lub oferta udostępniane bezpłatnie w zamian za dane kontaktowe użytkownika — najczęściej adres e-mail — służące do pozyskiwania leadów i budowy bazy mailingowej.

Lejek sprzedażowy to model przedstawiający drogę klienta od pierwszego kontaktu z marką aż do zakupu, podzieloną na kolejne etapy, na których liczba zainteresowanych stopniowo się zawęża.

LESS to preprocesor CSS, który rozszerza język arkuszy stylów o zmienne, zagnieżdżanie reguł, funkcje i mixiny, kompilowane następnie do zwykłego CSS zrozumiałego dla przeglądarek.

Let's Encrypt to bezpłatny, otwarty urząd certyfikacji (CA), który automatycznie wydaje i odnawia certyfikaty SSL/TLS, umożliwiając szyfrowanie połączeń HTTPS bez opłat i ręcznej weryfikacji.

Lighthouse to darmowe, otwartoźródłowe narzędzie Google do automatycznego audytu stron internetowych w zakresie wydajności, dostępności, SEO i najlepszych praktyk, oceniające witrynę w skali od 0 do 100.

Link bezwzględny to odnośnik zawierający pełny adres URL — z protokołem, domeną i ścieżką. Działa niezależnie od tego, na której stronie się znajduje.

Link building to proces pozyskiwania linków zwrotnych z innych witryn w celu wzmocnienia autorytetu i widoczności strony w wynikach wyszukiwania.

Link gap to zestawienie domen linkujących do konkurencji, których brakuje w Twoim profilu linków. To gotowa lista celów do pozyskania linków zwrotnych.

Link juice to potoczne określenie wartości SEO, jaką link przekazuje stronie docelowej. Wpływa na jej autorytet i pozycje w wynikach wyszukiwania.

Link względny to odnośnik wskazujący położenie zasobu w odniesieniu do adresu bieżącej strony, bez podawania protokołu i domeny.

Linkowanie wewnętrzne to praktyka łączenia odnośnikami podstron w obrębie tej samej witryny. Wspiera nawigację, indeksację i dystrybucję mocy linków.

Linkowanie zewnętrzne to umieszczanie w treści odnośników prowadzących do innych domen. Buduje kontekst, wiarygodność i wartość merytoryczną strony.

Linting to automatyczna analiza kodu źródłowego wyłapująca błędy, ryzykowne konstrukcje i odstępstwa od przyjętego stylu, jeszcze przed uruchomieniem programu.

LiteSpeed to komercyjny, wysokowydajny serwer WWW zgodny z konfiguracją Apache, wyposażony we wbudowany mechanizm cache i obsługę najnowszych protokołów.

LLM (Large Language Model) to duży model językowy uczony na ogromnych zbiorach tekstu, zdolny rozumieć i generować język naturalny na podstawie predykcji tokenów.

llms.txt to standard pliku w formacie Markdown umieszczanego w katalogu głównym domeny, który pomaga modelom językowym odnaleźć i zrozumieć kluczowe treści witryny.

Load balancer to element infrastruktury rozdzielający ruch sieciowy między wiele serwerów, aby zapewnić wydajność, niezawodność i wysoką dostępność usługi.

Local File Inclusion (LFI) to podatność aplikacji webowej pozwalająca atakującemu dołączyć i odczytać dowolny lokalny plik serwera przez manipulację parametrem wejściowym.

Logi serwera to chronologiczne zapisy zdarzeń rejestrowane przez serwer — od żądań HTTP po błędy aplikacji. Stanowią podstawowe źródło diagnostyki i analizy ruchu.

Lokalne SEO to zestaw działań zwiększających widoczność firmy w wynikach wyszukiwania dla zapytań o zasięgu geograficznym, np. „hydraulik Warszawa”.

Long tail (długi ogon) to zbiór rozbudowanych, wieloczłonowych fraz o niskim wolumenie wyszukiwań, ale wysokiej precyzji intencji. Zsumowany ruch z takich zapytań często przewyższa ten z fraz ogólnych.

Magento to rozbudowana, otwartoźródłowa platforma e-commerce (dziś Adobe Commerce) przeznaczona dla średnich i dużych sklepów. Oferuje elastyczność i skalowalność kosztem wysokich wymagań serwerowych.

Majestic SEO to narzędzie do analizy profilu linków przychodzących oparte na własnym, ogromnym indeksie sieci. Znane jest przede wszystkim z autorskich metryk Trust Flow i Citation Flow.

Man in the middle (MITM) to atak, w którym napastnik potajemnie wcina się między dwie komunikujące się strony, podsłuchując lub modyfikując przesyłane dane. Skuteczną ochroną jest szyfrowanie TLS.

MariaDB to otwartoźródłowy, relacyjny system zarządzania bazą danych powstały jako fork MySQL. Zachowuje wysoką zgodność z MySQL, oferując przy tym własne silniki i usprawnienia wydajności.

Media query to reguła CSS, która pozwala stosować style warunkowo — w zależności od właściwości urządzenia, takich jak szerokość okna, orientacja czy tryb kolorów. To fundament responsywnego web designu.

Memcached to lekki, rozproszony system pamięci podręcznej, który przechowuje dane w pamięci RAM w modelu klucz–wartość. Odciąża bazę danych, przyspieszając dynamiczne aplikacje webowe.

memory_limit to dyrektywa konfiguracyjna PHP, która określa maksymalną ilość pamięci RAM, jaką może zużyć pojedynczy skrypt. Chroni serwer przed wyczerpaniem zasobów przez pojedyncze żądanie.

Meta robots to znacznik HTML umieszczany w sekcji head strony, który instruuje roboty wyszukiwarek, czy mają indeksować daną podstronę i podążać za jej linkami. To precyzyjne narzędzie kontroli SEO.

Meta tag canonical (rel=canonical) to znacznik HTML wskazujący wyszukiwarce, która wersja strony jest preferowana i powinna trafić do indeksu. Rozwiązuje problem zduplikowanych treści.

Meta tag description to znacznik HTML zawierający krótki opis strony, który wyszukiwarka często wyświetla pod tytułem w wynikach wyszukiwania. Choć nie jest czynnikiem rankingowym, wpływa na CTR.

Meta tag noindex to dyrektywa w znaczniku meta robots, która instruuje wyszukiwarkę, by nie umieszczała danej strony w indeksie. Pozwala świadomie wykluczyć podstrony z wyników wyszukiwania.

Meta tag title to tytuł strony definiowany w kodzie HTML, wyświetlany jako klikalny nagłówek w wynikach wyszukiwania i na karcie przeglądarki. To jeden z najważniejszych elementów SEO on-page.

Middleware to oprogramowanie pośredniczące łączące różne komponenty, aplikacje lub warstwy systemu. W aplikacjach webowych to kod przetwarzający żądanie HTTP, zanim dotrze ono do właściwej logiki.

Mikrokonwersja to niewielkie, pośrednie działanie użytkownika, które przybliża go do celu głównego, ale samo w sobie nim nie jest — jak zapis do newslettera czy dodanie produktu do koszyka.

MLOps to zestaw praktyk łączących uczenie maszynowe z zasadami DevOps, automatyzujący cały cykl życia modeli — od danych i trenowania po wdrożenie i monitoring produkcyjny.

Mobile-first indexing to podejście Google, w którym do indeksowania i oceny strony wykorzystywana jest jej wersja mobilna, a nie desktopowa — wersja mobilna decyduje o rankingu.

Mockup to statyczna makieta o wysokiej wierności, która prezentuje docelowy wygląd interfejsu lub grafiki — z kolorami, typografią i realną treścią, ale bez interaktywności.

ModSecurity to otwartoźródłowy firewall aplikacji webowych (WAF), który filtruje ruch HTTP na poziomie serwera, blokując ataki takie jak SQL injection czy XSS na podstawie reguł.

MODX to otwartoźródłowy system zarządzania treścią i framework treści (CMF) napisany w PHP, dający projektantom pełną kontrolę nad generowanym kodem HTML.

MongoDB to dokumentowa baza danych NoSQL, która przechowuje dane w elastycznych dokumentach w formacie BSON zamiast w sztywnych tabelach relacyjnych.

Moodle to otwartoźródłowa platforma e-learningowa (LMS) napisana w PHP, służąca do tworzenia i zarządzania kursami online, testami oraz materiałami dydaktycznymi.

MozRank to wskaźnik firmy Moz oceniający popularność linkową strony w skali od 0 do 10, oparty na liczbie i jakości prowadzących do niej odnośników.

MozTrust to wskaźnik firmy Moz mierzący zaufanie do strony na podstawie jej odległości linkowej od zestawu wysoce wiarygodnych, zaufanych witryn źródłowych.

MTA-STS to standard bezpieczeństwa poczty e-mail, który wymusza szyfrowane połączenia TLS między serwerami pocztowymi i chroni przed atakami obniżającymi szyfrowanie.

Multimodalność to zdolność modelu sztucznej inteligencji do jednoczesnego przetwarzania i łączenia różnych typów danych — tekstu, obrazu, dźwięku i wideo.

MVP (Minimum Viable Product) to najprostsza wersja produktu zawierająca tylko kluczowe funkcje, wystarczające, by dostarczyć wartość i przetestować pomysł na realnych użytkownikach.

MyBB to darmowy, otwartoźródłowy skrypt forum dyskusyjnego napisany w PHP z bazą MySQL, umożliwiający budowę społecznościowych forów z rozbudowanym systemem uprawnień.

MySQL to jedna z najpopularniejszych relacyjnych baz danych, przechowująca informacje w powiązanych tabelach i obsługiwana za pomocą języka zapytań SQL.

n8n to otwartoźródłowe narzędzie do automatyzacji przepływów pracy (workflow automation), które wizualnie łączy aplikacje, API i usługi bez konieczności pisania kodu.

Nagłówki bezpieczeństwa HTTP to instrukcje wysyłane przez serwer, które nakazują przeglądarce stosować dodatkowe zabezpieczenia. Ograniczają skutki ataków takich jak XSS czy clickjacking.

Nagłówki HTML (H1–H6) to znaczniki tworzące hierarchiczną strukturę treści strony. Porządkują dokument dla czytelników, robotów wyszukiwarek i technologii asystujących.

Nawigacja fasetowa to mechanizm filtrowania listy produktów po wielu atrybutach jednocześnie, np. marce, cenie i kolorze. Usprawnia zakupy, ale bez kontroli generuje ogromną liczbę adresów URL.

Netykieta to zbiór norm i zasad dobrego zachowania obowiązujących w komunikacji internetowej. Reguluje sposób, w jaki piszemy e-maile, komentujemy i uczestniczymy w dyskusjach online.

Next.js to framework oparty na React, który dodaje renderowanie po stronie serwera, generowanie statyczne i routing. Ułatwia budowę szybkich, dobrze indeksowanych aplikacji webowych.

Nginx to otwartoźródłowy serwer WWW, reverse proxy i load balancer o architekturze zdarzeniowej. Słynie z wysokiej wydajności przy obsłudze ogromnej liczby równoczesnych połączeń.

NLP (Natural Language Processing) to dziedzina sztucznej inteligencji zajmująca się przetwarzaniem, rozumieniem i generowaniem ludzkiego języka przez komputery. Stoi za wyszukiwarkami, chatbotami i modelami językowymi.

No-code to podejście do tworzenia aplikacji i stron bez pisania kodu, wyłącznie za pomocą wizualnych narzędzi typu „przeciągnij i upuść”. Umożliwia budowę rozwiązań osobom bez umiejętności programowania.

Node.js to środowisko uruchomieniowe, które pozwala wykonywać kod JavaScript poza przeglądarką — po stronie serwera. Dzięki nieblokującemu modelowi I/O świetnie nadaje się do skalowalnych aplikacji sieciowych.

NoSQL to grupa nierelacyjnych baz danych, które przechowują dane w elastycznych modelach innych niż tabele. Sprawdzają się przy dużej skali, zmiennej strukturze i wysokiej wydajności zapisu.

npm (Node Package Manager) to domyślny menedżer pakietów środowiska Node.js oraz największe na świecie repozytorium bibliotek JavaScript. Zarządza zależnościami projektu na podstawie pliku package.json.

NPS (Net Promoter Score) to wskaźnik mierzący lojalność klientów na podstawie ich gotowości do polecenia marki. Opiera się na jednym pytaniu i skali od 0 do 10.

Nuxt.js to framework zbudowany na Vue.js, który dodaje renderowanie po stronie serwera, generowanie statyczne i automatyczny routing. Ułatwia tworzenie szybkich, przyjaznych SEO aplikacji Vue.

NVMe to nowoczesny protokół komunikacji z dyskami SSD wykorzystujący magistralę PCIe. Zapewnia wielokrotnie niższe opóźnienia i wyższą przepustowość niż starszy interfejs SATA.

OAuth to otwarty standard autoryzacji, który umożliwia aplikacji uzyskanie ograniczonego dostępu do danych użytkownika w innej usłudze bez ujawniania jego hasła. Opiera się na tokenach dostępu.

Object storage (magazyn obiektowy) to model przechowywania danych, w którym pliki zapisywane są jako obiekty z metadanymi w płaskiej przestrzeni adresowej, dostępne przez API HTTP.

Observability (obserwowalność) to zdolność zrozumienia wewnętrznego stanu systemu wyłącznie na podstawie danych, które on emituje: logów, metryk i śladów rozproszonych.

OCSP stapling to optymalizacja TLS, w której serwer WWW sam pobiera i dołącza do handshake podpisaną odpowiedź o ważności certyfikatu SSL, odciążając przeglądarkę.

OctoberCMS 2 to otwartoźródłowy system zarządzania treścią zbudowany na frameworku Laravel, skierowany do deweloperów ceniących czysty kod i pełną kontrolę nad szablonami.

Off-page SEO to ogół działań prowadzonych poza samą stroną, które budują jej autorytet i wiarygodność w oczach wyszukiwarki — przede wszystkim pozyskiwanie linków i wzmianek.

On-page SEO to optymalizacja wszystkich elementów znajdujących się bezpośrednio na stronie — treści, nagłówków, meta tagów, struktury URL i szybkości — nad którymi masz pełną kontrolę.

OPcache to wbudowany w PHP mechanizm buforowania, który zapisuje w pamięci skompilowany kod bajtowy skryptów (opcode), eliminując ich ponowną kompilację przy każdym żądaniu.

Open Graph to protokół oparty na meta tagach, który pozwala określić, jak strona ma wyglądać po udostępnieniu w mediach społecznościowych — tytuł, opis i obrazek podglądu.

Open rate (wskaźnik otwarć) to metryka e-mail marketingu określająca, jaki procent dostarczonych wiadomości został otwarty przez odbiorców.

OpenCart to darmowa, otwartoźródłowa platforma e-commerce napisana w PHP, pozwalająca uruchomić sklep internetowy z obsługą wielu sklepów i języków.

Optymalizacja to proces ulepszania systemu, strony lub procesu tak, aby działał wydajniej, szybciej lub taniej przy zachowaniu tej samej funkcjonalności.

Organiczne wyniki wyszukiwania to bezpłatne pozycje na stronie wyników wyszukiwarki, dobierane przez algorytm wyłącznie na podstawie trafności i jakości, bez opłat za kliknięcie.

Orphan page (strona osierocona) to podstrona serwisu, do której nie prowadzą żadne linki wewnętrzne, przez co jest praktycznie niewidoczna dla robotów i użytkowników.

osCommerce to jedna z najstarszych otwartoźródłowych platform e-commerce napisanych w PHP, która wyznaczyła standardy wczesnych sklepów internetowych.

Outbound marketing to model komunikacji, w którym to marka jako pierwsza inicjuje kontakt i aktywnie dociera z przekazem do potencjalnego klienta, niezależnie od tego, czy on go szuka.

OWASP to niekomercyjna fundacja tworząca otwarte standardy i narzędzia bezpieczeństwa aplikacji internetowych. Jej najbardziej znaną publikacją jest lista OWASP Top 10 najgroźniejszych podatności.

PaaS (Platform as a Service) to model usług chmurowych, w którym dostawca udostępnia kompletne środowisko do tworzenia i uruchamiania aplikacji, zdejmując z zespołu zarządzanie serwerami i systemem operacyjnym.

Page Experience to zbiór sygnałów, którymi Google ocenia komfort korzystania ze strony przez użytkownika, obejmujący między innymi Core Web Vitals, bezpieczne połączenie i przyjazność dla urządzeń mobilnych.

PageRank to algorytm opracowany przez założycieli Google, który ocenia ważność strony na podstawie liczby i jakości prowadzących do niej linków. Stanowił jeden z pierwszych filarów rankingu wyszukiwarki.

PageSpeed to potoczne określenie szybkości ładowania strony internetowej, a zarazem nazwa narzędzia Google PageSpeed Insights, które ocenia wydajność witryny i wskazuje elementy do poprawy.

Paginacja to technika dzielenia długiej listy treści — wpisów bloga, produktów czy wyników wyszukiwania — na kolejne, numerowane strony, po których użytkownik przechodzi za pomocą odnośników.

Partial match anchor text to rodzaj tekstu odnośnika, który zawiera jedynie część docelowej frazy kluczowej wraz z dodatkowymi słowami, a nie jej dokładne, dosłowne dopasowanie.

Pay Per Sale (PPS) to model rozliczeń w marketingu, w którym wydawca lub partner otrzymuje wynagrodzenie dopiero po dokonaniu przez pozyskanego klienta rzeczywistej transakcji sprzedaży.

People Also Ask (PAA) to rozwijany blok powiązanych pytań, który Google wyświetla w wynikach wyszukiwania, prezentując krótkie odpowiedzi pobrane z różnych stron internetowych.

Performance Max to typ kampanii Google Ads oparty na automatyzacji i sztucznej inteligencji, który z jednej kampanii emituje reklamy we wszystkich kanałach Google jednocześnie.

Phalcon to framework aplikacji webowych dla PHP, wyróżniający się tym, że jest dostarczany jako skompilowane rozszerzenie napisane w języku C, co zapewnia wysoką wydajność i niskie zużycie zasobów.

Phishing to metoda ataku socjotechnicznego, w której przestępca podszywa się pod zaufaną instytucję lub osobę, aby nakłonić ofiarę do ujawnienia poufnych danych, takich jak hasła czy numery kart.

Phoenix to framework aplikacji webowych dla języka Elixir, działający na maszynie wirtualnej Erlanga, ceniony za wysoką wydajność, skalowalność i wsparcie dla komunikacji w czasie rzeczywistym.

PHP to skryptowy język programowania wykonywany po stronie serwera, stworzony do budowy dynamicznych stron i aplikacji internetowych. Napędza dziś ogromną część witryn w sieci, w tym WordPressa.

PHP 5.0 to wydane w 2004 roku, przełomowe wydanie języka PHP, które wprowadziło silnik Zend Engine 2 i dojrzały model programowania obiektowego. Wersja ta jest dziś przestarzała i niewspierana.

PHP 5.1 to wydana w 2005 roku wersja języka PHP, która ustandaryzowała dostęp do baz danych przez rozszerzenie PDO i poprawiła wydajność silnika Zend. Dziś jest wersją historyczną, całkowicie pozbawioną wsparcia.

PHP 5.2 to wydana w 2006 roku wersja języka PHP, która wprowadziła natywne wsparcie JSON oraz rozszerzenie filter do walidacji danych. Dziś jest wersją archiwalną bez wsparcia bezpieczeństwa.

PHP 5.3 to wydana w 2009 roku, przełomowa wersja języka PHP, która wprowadziła przestrzenie nazw, funkcje anonimowe (domknięcia) oraz późne wiązanie statyczne. Otworzyła drogę nowoczesnym frameworkom.

PHP 5.4 to wydana w 2012 roku wersja języka PHP, która wprowadziła traity, skróconą składnię tablic oraz wbudowany serwer deweloperski. Poprawiła też wydajność i ograniczyła zużycie pamięci.

PHP 5.5 to wydana w 2013 roku wersja języka PHP, która wbudowała OPcache do jądra, dodała generatory oraz bezpieczne API do haszowania haseł. Znacząco poprawiła wydajność i bezpieczeństwo.

PHP 5.6 to wydana w 2014 roku, ostatnia wersja gałęzi 5.x. Wprowadziła stałe będące wyrażeniami, operator rozpakowania argumentów i potęgowanie. Jej koniec wsparcia otworzył erę PHP 7.

PHP 7.0 to wydana w 2015 roku wersja języka PHP, która dzięki przebudowanemu silnikowi podwoiła wydajność względem PHP 5.6. Wprowadziła deklaracje typów skalarnych i typów zwracanych.

PHP 7.1 to wydana w 2016 roku wersja języka PHP, która wprowadziła typy nullable, typ void oraz widoczność stałych klasowych. Rozwinęła system typów zapoczątkowany w PHP 7.0.

PHP 7.2 to wydana w 2017 roku wersja języka PHP, która wprowadziła typ parametru object oraz wbudowaną, nowoczesną kryptografię Sodium. Postawiła nacisk na bezpieczeństwo aplikacji.

PHP 7.3 to wydana w 2018 roku wersja języka PHP, która wprowadziła elastyczną składnię heredoc/nowdoc oraz przecinki na końcu list argumentów. Poprawiła też wydajność i ergonomię kodu.

PHP 7.4 to wydana w 2019 roku, ostatnia wersja gałęzi 7.x. Wprowadziła typowane właściwości klas, funkcje strzałkowe oraz preloading. Była pomostem do serii PHP 8.

PHP 8.0 to wydana w 2020 roku wersja języka PHP, otwierająca serię 8.x. Wprowadziła kompilator JIT, atrybuty, argumenty nazwane i wyrażenie match, znacząco unowocześniając język.

PHP 8.1 to wydana w 2021 roku wersja języka PHP, która wprowadziła natywne typy wyliczeniowe (enumy), włókna (fibers) oraz właściwości readonly. Wzbogaciła język o mechanizmy znane z języków silnie typowanych.

PHP 8.2 to wydana w 2022 roku wersja języka PHP, która wprowadziła klasy readonly, nowe typy złożone oraz typy autonomiczne null, true i false. Dopracowała mechanizmy dodane w PHP 8.1.

PHP 8.4 to wydana pod koniec 2024 roku wersja języka PHP, która wprowadziła property hooks, asymetryczną widoczność właściwości oraz nową składnię łańcuchowania na nowych obiektach. To jedno z najnowszych wydań serii 8.

PHP-FPM (FastCGI Process Manager) to wydajny menedżer procesów PHP, który obsługuje żądania przez interfejs FastCGI. Zarządza pulami procesów roboczych, dając kontrolę nad wydajnością i zużyciem zasobów.

phpBB to popularny, otwartoźródłowy skrypt forum dyskusyjnego napisany w PHP i korzystający z bazy danych MySQL. Umożliwia szybkie uruchomienie społecznościowej platformy z wątkami, działami i systemem uprawnień.

phpFox to komercyjne oprogramowanie w PHP do tworzenia własnych serwisów społecznościowych — z profilami, znajomymi, grupami i strumieniem aktywności. Umożliwia uruchomienie platformy typu portal społecznościowy pod własną marką.

phpinfo() to wbudowana funkcja PHP, która generuje stronę z pełnym raportem o konfiguracji interpretera — wersji PHP, rozszerzeniach, dyrektywach i zmiennych środowiskowych. To podstawowe narzędzie diagnostyczne administratora.

phpMyAdmin to darmowe, otwartoźródłowe narzędzie z interfejsem webowym do administrowania bazami danych MySQL i MariaDB. Pozwala zarządzać tabelami, wykonywać zapytania SQL i importować dane bez znajomości wiersza poleceń.

Piksel Facebooka (obecnie Meta Pixel) to fragment kodu JavaScript umieszczany na stronie, który śledzi zachowania użytkowników i przekazuje je do systemu reklamowego Meta. Umożliwia mierzenie konwersji, optymalizację kampanii i remarketing.

Pillar page (strona filarowa) to obszerna, kompleksowa strona omawiająca szeroki temat i linkująca do powiązanych artykułów szczegółowych. Wraz z nimi tworzy klaster tematyczny, który wzmacnia autorytet witryny w danej dziedzinie.

Pimcore to otwartoźródłowa platforma do zarządzania danymi łącząca funkcje PIM, DAM, CMS i e-commerce w jednym systemie. Centralizuje informacje o produktach i zasoby cyfrowe, dystrybuując je do wielu kanałów sprzedaży.

Ping to podstawowe narzędzie diagnostyczne sieci, które sprawdza, czy zdalny host jest osiągalny, i mierzy czas przesłania pakietu tam i z powrotem. Wykorzystuje protokół ICMP i podaje opóźnienie w milisekundach.

Matomo (dawniej Piwik) to otwartoźródłowa platforma analityki internetowej, będąca prywatnościową alternatywą dla Google Analytics. Może działać na własnym serwerze, dając pełną kontrolę i własność danych o ruchu.

Planer słów kluczowych to narzędzie, które pomaga znajdować frazy wpisywane przez użytkowników oraz sprawdzać ich popularność, konkurencję i szacunkowe stawki. To podstawa planowania treści w SEO i kampanii w Google Ads.

Pligg to otwartoźródłowy skrypt CMS napisany w PHP, przeznaczony do budowy serwisów typu social news, w których użytkownicy zgłaszają i oceniają treści. Popularność linku decyduje o jego pozycji na stronie głównej.

Plugin (wtyczka) to dodatkowy komponent oprogramowania, który rozszerza funkcje głównego programu bez ingerencji w jego kod źródłowy. Instaluje się go i włącza w razie potrzeby, dopisując nowe możliwości do systemu bazowego.

Płatne wyniki wyszukiwania to reklamy wyświetlane w wynikach wyszukiwarki, zwykle nad i pod wynikami naturalnymi, oznaczone etykietą „Sponsorowane”. Reklamodawca płaci za pozycję w systemie aukcyjnym, najczęściej za kliknięcie.

PNG (Portable Network Graphics) to bezstratny rastrowy format graficzny obsługujący przezroczystość (kanał alfa). Sprawdza się przy grafikach z ostrymi krawędziami, logotypach i zrzutach ekranu, gdzie liczy się precyzja.

PoC (Proof of Concept) to dowód słuszności koncepcji — niewielki projekt weryfikujący, czy dany pomysł lub technologia w ogóle da się zrealizować.

Polyfill to fragment kodu, najczęściej w JavaScript, który dostarcza nowoczesną funkcję przeglądarce lub środowisku, które jeszcze jej natywnie nie obsługuje.

Pop-up to wyskakujące okno wyświetlane na stronie internetowej, które zwraca uwagę użytkownika komunikatem, formularzem lub ofertą.

Portfolio to uporządkowany zbiór najlepszych prac, projektów i realizacji, który prezentuje umiejętności oraz doświadczenie twórcy lub firmy.

PostgreSQL to zaawansowana, otwartoźródłowa obiektowo-relacyjna baza danych, ceniona za zgodność ze standardami SQL, rozszerzalność i niezawodność.

Presell pages to strony przedsprzedażowe, które budują zainteresowanie i zaufanie, zanim skierują użytkownika do właściwej oferty lub strony sprzedażowej.

PrestaShop to otwartoźródłowa platforma e-commerce napisana w PHP, służąca do samodzielnego budowania i prowadzenia sklepów internetowych.

Product Listing Ads (PLA) to reklamy produktowe wyświetlane w Google ze zdjęciem, ceną i nazwą produktu, prowadzące bezpośrednio do karty towaru w sklepie.

Profil Firmy w Google (dawniej Google Moja Firma) to bezpłatna wizytówka firmy w wynikach wyszukiwania i Mapach Google, prezentująca dane kontaktowe, opinie i lokalizację.

Profil linków to całościowy obraz wszystkich odnośników prowadzących do witryny, uwzględniający ich liczbę, jakość, różnorodność i naturalność.

Programmatic SEO to metoda automatycznego generowania dużej liczby podstron z szablonu i uporządkowanych danych, aby pokryć wiele powiązanych fraz z długiego ogona.

Prompt to polecenie, pytanie lub instrukcja przekazywana modelowi sztucznej inteligencji, która steruje treścią i formą generowanej odpowiedzi.

Propagacja DNS to proces rozpowszechniania się zmian w rekordach domeny wśród serwerów DNS na całym świecie, który może potrwać od kilku minut do 48 godzin.

Przekierowanie 301 to trwałe przekierowanie jednego adresu URL na inny, informujące przeglądarki i wyszukiwarki, że zasób przeniósł się na stałe.

Przekierowanie 302 to tymczasowe przekierowanie jednego adresu URL na inny, sygnalizujące wyszukiwarkom, że oryginalny adres wkrótce wróci.

Przepustowość to maksymalna ilość danych, jaką łącze lub interfejs sieciowy jest w stanie przesłać w jednostce czasu, wyrażana najczęściej w megabitach na sekundę.

Przyjazny adres URL to czytelny, opisowy link zbudowany ze słów zrozumiałych dla człowieka zamiast technicznych parametrów, korzystny dla SEO i użytkowników.

PUP (Potentially Unwanted Program) to potencjalnie niechciany program, który trafia na urządzenie zwykle w pakiecie z innym oprogramowaniem i działa na granicy szkodliwości.

PuTTY to darmowy, lekki klient SSH, Telnet i połączeń szeregowych dla Windows, używany do zdalnego zarządzania serwerami z poziomu wiersza poleceń.

PWA (Progressive Web App) to aplikacja internetowa, która dzięki nowoczesnym technologiom przeglądarki działa jak aplikacja natywna — instalowalna, offline i z powiadomieniami push.

Python to wysokopoziomowy, interpretowany język programowania ceniony za czytelną składnię i wszechstronność — od aplikacji webowych po sztuczną inteligencję.

QUIC to nowoczesny protokół warstwy transportowej oparty na UDP, który stanowi fundament HTTP/3 i przyspiesza połączenia dzięki wbudowanemu szyfrowaniu i multipleksowaniu.

Quota (kwota dyskowa) to mechanizm systemowy ograniczający ilość zasobów — miejsca na dysku lub liczby plików — jaką może wykorzystać dane konto użytkownika.

RankBrain to oparty na uczeniu maszynowym element algorytmu Google, który pomaga interpretować niejednoznaczne zapytania i lepiej dopasowywać wyniki do intencji użytkownika.

Ransomware to rodzaj złośliwego oprogramowania, które szyfruje pliki ofiary lub blokuje dostęp do systemu, żądając okupu za przywrócenie danych.

Rate limiting to technika kontrolowania liczby żądań, jakie klient może wysłać do serwera lub API w określonym czasie, chroniąca zasoby przed przeciążeniem i nadużyciami.

rDNS (reverse DNS) to odwrotne zapytanie DNS, które zamienia adres IP na powiązaną z nim nazwę domenową, w odróżnieniu od standardowego przekładania nazwy na adres.

React to popularna biblioteka JavaScript do budowy interfejsów użytkownika w oparciu o komponenty wielokrotnego użytku i mechanizm wirtualnego DOM.

Real-time marketing (RTM) to strategia polegająca na szybkim reagowaniu marki na bieżące wydarzenia, trendy i rozmowy, by w naturalny sposób włączyć się w aktualny kontekst.

REDAXO to elastyczny, otwartoźródłowy system zarządzania treścią (CMS) oparty na PHP i MySQL, ceniony przez agencje za swobodę budowy szablonów.

Redis to działająca w pamięci RAM baza danych typu klucz-wartość, używana jako pamięć podręczna, broker kolejek zadań, magazyn sesji i licznik czasu rzeczywistego.

Refaktoryzacja to zmiana wewnętrznej struktury kodu bez modyfikacji jego zewnętrznego zachowania — poprawia czytelność i łatwość utrzymania przy zachowaniu funkcjonalności.

Referral to ruch, który trafia na stronę poprzez kliknięcie odnośnika w innej witrynie — w analityce to osobny kanał, a w marketingu podstawa programów poleceń.

Reklamy in-stream to spoty wideo wyświetlane przed, w trakcie lub po odtwarzanym materiale wideo, np. na YouTube — dzielą się na pomijalne i niepomijalne.

Reklamy out-stream to spoty wideo wyświetlane poza materiałem wideo — w treści artykułów, na stronach i w aplikacjach — które uruchamiają się po wejściu w pole widzenia.

TrueView Discovery to format reklamy wideo pokazywany jako miniatura z opisem w wynikach wyszukiwania YouTube, na stronie głównej i wśród proponowanych filmów.

TrueView In-Stream to pomijalne reklamy wideo emitowane w odtwarzaczu YouTube, rozliczane w modelu CPV — płacisz dopiero, gdy widz obejrzy spot lub w niego kliknie.

Rekord A to podstawowy wpis w strefie DNS, który przypisuje nazwie domeny adres IPv4 serwera, na którym znajduje się strona lub usługa.

Rekord AAAA to wpis w strefie DNS, który przypisuje nazwie domeny adres IPv6 serwera — odpowiednik rekordu A dla nowszej wersji protokołu IP.

Rekord CAA to wpis DNS, który wskazuje, które urzędy certyfikacji (CA) mają prawo wystawiać certyfikaty SSL/TLS dla danej domeny.

Rekord CNAME (Canonical Name) to wpis DNS tworzący alias — kieruje jedną nazwę domeny na inną nazwę kanoniczną zamiast bezpośrednio na adres IP.

Rekord MX (Mail Exchanger) to wpis DNS wskazujący serwery pocztowe, które przyjmują wiadomości e-mail kierowane do adresów w danej domenie.

Rekord NS (Name Server) to wpis DNS wskazujący serwery nazw, które są autorytatywne dla domeny — to one przechowują jej strefę z pozostałymi rekordami.

Rekord PTR (pointer) to wpis odwrotnego DNS, który mapuje adres IP na nazwę domeny — odwrotność rekordu A, kluczowa dla wiarygodności serwerów pocztowych.

Rekord SRV (service) to wpis DNS, który dla konkretnej usługi wskazuje nie tylko host, ale i numer portu — z parametrami priorytetu i wagi rozkładania ruchu.

Rekord TXT to typ wpisu w strefie DNS, który przechowuje dowolny ciąg tekstowy — najczęściej wykorzystywany do uwierzytelniania poczty i weryfikacji własności domeny.

Remarketing to technika reklamowa polegająca na ponownym docieraniu z przekazem do użytkowników, którzy wcześniej weszli w interakcję z witryną, aplikacją lub reklamą.

Replikacja to proces automatycznego kopiowania i synchronizowania danych między wieloma serwerami, tak aby te same informacje były dostępne w kilku lokalizacjach.

Repozytorium to zorganizowane miejsce przechowywania kodu źródłowego projektu wraz z pełną historią jego zmian, umożliwiające wspólną pracę wielu programistów.

Responsywność to zdolność strony internetowej do automatycznego dopasowywania układu i treści do rozmiaru ekranu urządzenia, na którym jest wyświetlana.

REST to styl architektoniczny projektowania interfejsów sieciowych, w którym komunikacja odbywa się przez protokół HTTP, a dane są traktowane jako zasoby o unikalnych adresach.

Reverse proxy to serwer pośredniczący, który stoi przed jednym lub wieloma serwerami aplikacyjnymi i w ich imieniu przyjmuje żądania od klientów z internetu.

Rich results (wyniki wzbogacone) to rozszerzone wyniki wyszukiwania Google, które oprócz tytułu i opisu prezentują dodatkowe elementy, takie jak oceny, ceny czy odpowiedzi na pytania.

RLSA (Remarketing Lists for Search Ads) to funkcja Google Ads pozwalająca dostosować reklamy w sieci wyszukiwania do osób, które wcześniej odwiedziły Twoją witrynę.

ROAS (Return on Ad Spend) to wskaźnik efektywności reklamy, który pokazuje, ile przychodu generuje każda złotówka wydana na kampanię reklamową.

robots.txt to plik tekstowy umieszczany w katalogu głównym domeny, który instruuje roboty wyszukiwarek, które części witryny mogą, a których nie powinny odwiedzać.

RODO to unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, które określa zasady zbierania, przechowywania i przetwarzania danych osób fizycznych w Unii Europejskiej.

Rozszerzenie lokalizacji to element reklamy Google Ads, który wyświetla adres firmy, mapę i odległość, zachęcając użytkowników do wizyty w stacjonarnym punkcie.

Rozszerzenie objaśnień to element reklamy Google Ads dodający pod tekstem reklamy krótkie hasła podkreślające atuty oferty, np. „Darmowa dostawa” czy „Wsparcie 24/7”.

rsync to linuksowe narzędzie wiersza poleceń do synchronizacji i kopiowania plików między katalogami lub serwerami, które przesyła tylko zmienione fragmenty danych.

RTO i RPO to dwa parametry planu ciągłości działania: RTO określa maksymalny czas przywrócenia usługi po awarii, a RPO — maksymalną akceptowalną ilość utraconych danych mierzoną w czasie.

Ruby on Rails (RoR) to otwarty framework do budowy aplikacji webowych napisany w języku Ruby, oparty na wzorcu MVC i filozofii „konwencja ponad konfiguracją”, która przyspiesza rozwój projektów.

SaaS (Software as a Service) to model dystrybucji oprogramowania, w którym aplikacja działa w chmurze dostawcy, a użytkownik korzysta z niej przez przeglądarkę w ramach abonamentu, bez instalacji i utrzymywania infrastruktury.

Schema.org to wspólny słownik danych strukturalnych, którym opisuje się treści na stronie w sposób zrozumiały dla wyszukiwarek, co pozwala im lepiej interpretować kontekst i wyświetlać rozszerzone wyniki.

Screaming Frog SEO Spider to desktopowe narzędzie do audytów technicznych SEO, które skanuje stronę jak robot wyszukiwarki i zbiera dane o adresach URL, statusach, meta tagach i strukturze linków.

Scrum to zwinny framework zarządzania pracą, w którym zespół dostarcza produkt w krótkich, powtarzalnych cyklach zwanych sprintami, regularnie inspekcjonując efekty i dostosowując dalsze działania.

SCSS to główna, zgodna z CSS składnia preprocesora Sass, która rozszerza arkusze stylów o zmienne, zagnieżdżanie reguł, mixiny i funkcje, a następnie kompiluje kod do zwykłego CSS.

SDLC (Software Development Life Cycle) to ustrukturyzowany proces wytwarzania oprogramowania obejmujący wszystkie etapy — od analizy wymagań, przez projektowanie i implementację, aż po testy, wdrożenie i utrzymanie.

Segmentacja to podział szerokiej grupy odbiorców lub rynku na mniejsze, jednorodne segmenty o wspólnych cechach, dzięki czemu przekaz i ofertę można precyzyjnie dopasować do potrzeb każdej z grup.

SEM (Search Engine Marketing) to całość działań mających na celu zwiększenie widoczności strony w wyszukiwarkach, obejmująca zarówno płatne kampanie reklamowe, jak i optymalizację pod wyniki organiczne.

SEO (Search Engine Optimization) to zespół działań optymalizujących stronę i jej otoczenie tak, by osiągała wysokie pozycje w bezpłatnych wynikach wyszukiwania i pozyskiwała z nich wartościowy, organiczny ruch.

SERM (Search Engine Reputation Management) to zarządzanie reputacją firmy lub osoby w wynikach wyszukiwania — działania, które kształtują to, co użytkownik zobaczy w Google po wpisaniu nazwy marki lub nazwiska.

SERP (Search Engine Results Page) to strona wyników wyszukiwania, którą wyszukiwarka wyświetla po wpisaniu zapytania — zbiór linków, reklam i rozszerzonych elementów uporządkowanych według trafności i wartości dla użytkownika.

Serverless computing to model przetwarzania w chmurze, w którym dostawca w pełni zarządza infrastrukturą, a deweloper dostarcza jedynie kod uruchamiany w odpowiedzi na zdarzenia i płaci wyłącznie za faktyczny czas jego wykonania.

Serwer to komputer lub program, który udostępnia zasoby, dane i usługi innym urządzeniom (klientom) w sieci, obsługując ich żądania — od serwowania stron WWW, przez pocztę, po przechowywanie plików i baz danych.

Serwer DNS to komputer w sieci, który obsługuje zapytania o nazwy domen i zwraca powiązane z nimi adresy IP oraz inne rekordy strefy.

Serwer zarządzany to usługa hostingowa, w której dostawca bierze na siebie administrację systemem operacyjnym, aktualizacje, bezpieczeństwo i monitoring.

SFTP (SSH File Transfer Protocol) to protokół bezpiecznego przesyłania i zarządzania plikami, działający w ramach szyfrowanego połączenia SSH.

SGE (Search Generative Experience) to eksperymentalny tryb wyszukiwarki Google, w którym sztuczna inteligencja generuje bezpośrednie, podsumowane odpowiedzi na zapytania.

Shoper to polska platforma e-commerce w modelu SaaS, umożliwiająca zakładanie i prowadzenie sklepów internetowych bez samodzielnego utrzymywania serwera.

Short tail to krótkie, ogólne słowa kluczowe (najczęściej jedno- lub dwuwyrazowe) o wysokim wolumenie wyszukiwań i dużej konkurencji.

Silex to lekki mikroframework PHP oparty na komponentach Symfony, przeznaczony do budowy niewielkich aplikacji i API. Projekt został oficjalnie zakończony.

SilverStripe to open source'owy system zarządzania treścią (CMS) oparty na PHP, znany z elastycznego modelowania danych i przyjaznego panelu redaktora.

SMF (Simple Machines Forum) to darmowy, otwarty skrypt forum internetowego napisany w PHP, służący do budowy społecznościowych for dyskusyjnych.

Single opt-in to model zapisu do listy mailingowej, w którym adres trafia na listę od razu po wypełnieniu formularza, bez dodatkowego potwierdzenia e-mailem.

Sitebulb to desktopowe i chmurowe narzędzie do crawlowania witryn oraz audytu technicznego SEO, które wykrywa problemy i przedstawia je w czytelnych raportach.

Sitemap XML to ustrukturyzowany plik zawierający listę adresów URL witryny, który pomaga wyszukiwarkom odnajdywać i sprawniej indeksować jej strony.

Słowo kluczowe to wyraz lub fraza, którą użytkownicy wpisują w wyszukiwarce i wokół której optymalizuje się treść strony, aby odpowiadała na ich zapytanie.

SMO (Social Media Optimization) to zestaw działań optymalizujących treści i witrynę pod kątem mediów społecznościowych, aby zwiększyć ich zasięg i zaangażowanie.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) to standardowy protokół odpowiedzialny za wysyłanie i przekazywanie wiadomości e-mail między serwerami pocztowymi.

Snapshot (migawka) to zapis stanu systemu, dysku lub maszyny wirtualnej w konkretnym momencie, umożliwiający szybki powrót do tego stanu.

Sngine to komercyjny skrypt PHP pozwalający uruchomić własną sieć społecznościową z profilami, grupami, komunikatorem i mikropłatnościami.

SNI (Server Name Indication) to rozszerzenie protokołu TLS, które pozwala hostować wiele witryn z odrębnymi certyfikatami SSL pod jednym adresem IP.

SOAP to oparty na XML protokół wymiany komunikatów między aplikacjami, stosowany w usługach sieciowych wymagających ścisłego kontraktu i wysokiego poziomu bezpieczeństwa.

Soft bounce (miękkie odbicie) to tymczasowe niedostarczenie wiadomości e-mail — serwer odbiorcy odrzuca ją z przejściowego powodu, ale adres pozostaje ważny.

SPA (Single Page Application) to aplikacja webowa, która ładuje się raz, a następnie dynamicznie odświeża treść bez pełnego przeładowania strony.

Spear phishing to ukierunkowany atak phishingowy wymierzony w konkretną osobę lub organizację, oparty na wcześniej zebranych informacjach o ofierze.

SPF (Sender Policy Framework) to mechanizm uwierzytelniania poczty oparty na rekordzie DNS, który określa, które serwery mogą wysyłać e-maile w imieniu domeny.

Split-horizon DNS (rozdzielony DNS) to konfiguracja, w której serwer zwraca różne odpowiedzi dla tej samej nazwy domenowej w zależności od źródła zapytania.

Spring Boot to framework oparty na ekosystemie Spring, który upraszcza tworzenie aplikacji Java i mikroserwisów dzięki autokonfiguracji i wbudowanemu serwerowi.

SQL (Structured Query Language) to standardowy język służący do zapisywania, odczytywania i modyfikowania danych w relacyjnych bazach danych.

SQL injection to atak polegający na wstrzyknięciu złośliwego kodu SQL przez niezabezpieczone dane wejściowe, pozwalający manipulować zapytaniami do bazy danych.

SRE (Site Reliability Engineering) to dyscyplina łącząca inżynierię oprogramowania z administracją systemów, mająca zapewnić niezawodność i skalowalność usług.

SSH (Secure Shell) to protokół umożliwiający bezpieczny, szyfrowany zdalny dostęp do serwera oraz przesyłanie plików i tunelowanie połączeń.

SSL to protokół szyfrowania połączenia między przeglądarką a serwerem, dziś realizowany przez następcę TLS; certyfikat SSL potwierdza tożsamość witryny i włącza HTTPS.

Strategie ustalania stawek to metody licytowania w systemach reklamowych, które określają, ile i w jaki sposób system wydaje budżet za kliknięcia, wyświetlenia lub konwersje.

Strona internetowa to dokument dostępny w sieci WWW pod określonym adresem URL, wyświetlany w przeglądarce i zbudowany z kodu HTML, arkuszy stylów CSS oraz skryptów.

Subdomena to wydzielona część nazwy domeny, umieszczona przed domeną główną, która pozwala tworzyć osobne adresy w ramach jednej domeny, na przykład sklep.twojafirma.pl.

Supplemental index (indeks uzupełniający) to historyczny, drugorzędny indeks Google, do którego trafiały strony uznane za mniej wartościowe, rzadziej pokazywane w wynikach wyszukiwania.

Svelte to nowoczesny framework JavaScript do budowy interfejsów, który przenosi pracę do etapu kompilacji i generuje lekki, wydajny kod bez wirtualnego DOM.

SVG to oparty na XML format grafiki wektorowej, w którym obraz opisany jest matematycznie, dzięki czemu skaluje się do dowolnego rozmiaru bez utraty ostrości.

Swipe up to gest przesunięcia palcem w górę na ekranie dotykowym, kojarzony głównie z relacjami w mediach społecznościowych, gdzie prowadził użytkownika do linku zewnętrznego.

SWL to system wymiany linków — platforma, która automatycznie rozmieszcza odnośniki między zapisanymi do niej stronami w celu sztucznego zwiększenia liczby linków prowadzących do witryny.

SWOT to metoda analizy strategicznej porządkująca czynniki wpływające na firmę lub projekt w czterech obszarach: mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia.

Symfony to dojrzały, modułowy framework PHP zbudowany z niezależnych komponentów wielokrotnego użytku, wykorzystywany do tworzenia rozbudowanych, skalowalnych aplikacji webowych.

Szablon to gotowy schemat układu, wyglądu i struktury strony lub dokumentu, który wypełnia się własną treścią, przyspieszając tworzenie spójnych materiałów.

Szablon e-mail to gotowy, wielokrotnie używany schemat wiadomości, zwykle w formacie HTML, który wypełnia się treścią przed wysyłką kampanii lub powiadomienia.

TDD (test-driven development) to technika wytwarzania oprogramowania, w której najpierw pisze się test opisujący oczekiwane zachowanie, a dopiero potem kod, który go spełnia.

Testy A/B to metoda porównywania dwóch wariantów elementu — strony, reklamy czy maila — poprzez podział ruchu i pomiar, który wariant osiąga lepszy wynik.

Testy integracyjne sprawdzają, czy różne moduły i komponenty aplikacji poprawnie współdziałają ze sobą oraz z zewnętrznymi zależnościami, takimi jak baza danych czy API.

Testy jednostkowe (ang. unit tests) to automatyczne testy weryfikujące poprawność najmniejszych, izolowanych fragmentów kodu — pojedynczych funkcji lub metod — bez udziału bazy danych, sieci czy innych zależności zewnętrznych.

Testy penetracyjne (pentesty) to kontrolowana, autoryzowana symulacja ataku na system informatyczny, której celem jest wykrycie i wykorzystanie realnych podatności, zanim zrobi to prawdziwy napastnik.

Testy regresyjne to powtarzalne testy weryfikujące, czy wprowadzone zmiany w kodzie — nowe funkcje, poprawki błędów, refaktoryzacja — nie zepsuły funkcjonalności, która wcześniej działała poprawnie.

Testy wydajnościowe to grupa testów oceniających, jak szybko i stabilnie system działa pod określonym obciążeniem — mierzą czas odpowiedzi, przepustowość i zużycie zasobów zamiast poprawności logicznej.

TikiWiki (Tiki Wiki CMS Groupware) to otwartoźródłowy system zarządzania treścią napisany w PHP, który w jednym pakiecie łączy wiki, CMS, forum, galerię i narzędzia pracy grupowej.

Tiny text to technika black hat SEO polegająca na umieszczaniu na stronie tekstu tak małą czcionką, że jest on praktycznie niewidoczny dla użytkownika, ale nadal odczytywany przez roboty wyszukiwarek.

TLD (Top-Level Domain, domena najwyższego poziomu) to najwyższy człon nazwy domenowej — część po ostatniej kropce, taka jak .pl, .com czy .org — wskazująca gałąź systemu DNS, do której należy adres.

TLS (Transport Layer Security) to kryptograficzny protokół zapewniający poufność, integralność i uwierzytelnienie połączeń sieciowych — następca protokołu SSL, stanowiący fundament bezpiecznego HTTPS.

TLS-RPT (SMTP TLS Reporting) to standard, który pozwala właścicielowi domeny otrzymywać raporty o problemach z szyfrowaniem TLS podczas dostarczania poczty e-mail do jego serwerów.

Topical authority (autorytet tematyczny) to postrzegana przez wyszukiwarkę wiarygodność i kompletność witryny w obrębie określonego tematu — im pełniej strona pokrywa daną dziedzinę, tym wyżej może rankować dla powiązanych zapytań.

TOTP (Time-based One-Time Password) to algorytm generujący jednorazowe hasła oparte na aktualnym czasie i współdzielonym kluczu — podstawa kodów wyświetlanych w aplikacjach uwierzytelniających używanych w logowaniu dwuskładnikowym.

tracert (w systemach Unix traceroute) to narzędzie diagnostyczne, które pokazuje trasę, jaką pokonują pakiety od Twojego komputera do docelowego serwera, ujawniając kolejne routery po drodze i mierząc opóźnienia na każdym z nich.

Trailing slash to znak ukośnika (/) umieszczony na końcu adresu URL. Choć dla użytkownika wygląda niewinnie, dla wyszukiwarki adres z ukośnikiem i bez niego to potencjalnie dwa różne URL-e, co może prowadzić do duplikacji treści.

Transient to mechanizm tymczasowej pamięci podręcznej w WordPress, który przechowuje wynik kosztownej operacji wraz z określonym czasem wygaśnięcia, aby nie trzeba go było liczyć od nowa przy każdym wczytaniu strony.

Transpiler (transkompilator) to rodzaj kompilatora, który tłumaczy kod źródłowy z jednego języka programowania na inny język o zbliżonym poziomie abstrakcji — na przykład nowoczesny JavaScript na wersję zgodną ze starszymi przeglądarkami.

Trust Flow to wskaźnik od Majestic w skali 0–100, który ocenia jakość i wiarygodność profilu linków prowadzących do strony na podstawie bliskości do zaufanych witryn źródłowych.

Tryb incognito to prywatna sesja przeglądarki, która po zamknięciu nie zapisuje historii, ciasteczek ani danych formularzy na urządzeniu, ale nie ukrywa aktywności przed serwerami, dostawcą internetu ani administratorem sieci.

TTFB (Time To First Byte) to czas, jaki upływa od wysłania żądania przez przeglądarkę do otrzymania pierwszego bajtu odpowiedzi z serwera. To kluczowy wskaźnik szybkości reakcji hostingu i backendu.

TTL (Time To Live) to parametr określający, jak długo dane — najczęściej rekord DNS lub wpis w pamięci podręcznej — pozostają ważne, zanim trzeba je pobrać na nowo z oryginalnego źródła.

TypeScript to opracowany przez Microsoft język programowania będący nadzbiorem JavaScriptu, który dodaje statyczne typowanie i jest kompilowany do zwykłego JavaScriptu działającego w każdej przeglądarce.

TYPO3 to otwartoźródłowy system zarządzania treścią napisany w PHP, przeznaczony do budowy dużych, wielojęzycznych i rozbudowanych serwisów korporacyjnych oraz portali z zaawansowanym zarządzaniem uprawnieniami.

UDW (ukryte do wiadomości, ang. BCC) to pole adresowe w wiadomości e-mail, w którym umieszczeni odbiorcy otrzymują kopię listu, ale ich adresy pozostają niewidoczne dla pozostałych adresatów.

UGC (User Generated Content) to treści tworzone i publikowane przez użytkowników, a nie przez właściciela serwisu — recenzje, komentarze, zdjęcia, wpisy na forach czy posty w mediach społecznościowych.

UI (User Interface, interfejs użytkownika) to wizualna i interaktywna warstwa aplikacji lub strony — przyciski, formularze, ikony, kolory i typografia — przez którą użytkownik komunikuje się z systemem.

Up-selling to technika sprzedaży polegająca na zachęceniu klienta do zakupu droższej, lepiej wyposażonej lub wyższej wersji produktu niż ta, którą pierwotnie zamierzał kupić.

Uptime monitoring to ciągłe, automatyczne sprawdzanie dostępności strony, aplikacji lub serwera z wielu lokalizacji, które wykrywa awarie i natychmiast powiadamia administratora, zanim zauważą je użytkownicy.

URL (Uniform Resource Locator) to ujednolicony adres zasobu w internecie, który wskazuje jego lokalizację oraz sposób dostępu — protokół, domenę, ścieżkę i ewentualne parametry.

URL Rating (UR) to metryka narzędzia Ahrefs oceniająca siłę profilu linków prowadzących do konkretnego adresu URL w skali od 0 do 100, w odróżnieniu od Domain Rating, który dotyczy całej domeny.

User Agent to ciąg tekstowy wysyłany w nagłówku żądania HTTP, który identyfikuje program klienta — przeglądarkę, aplikację lub robota — łączącego się z serwerem, wraz z jego wersją i systemem operacyjnym.

User journey (ścieżka użytkownika) to całościowa sekwencja kroków i punktów styku, przez które przechodzi użytkownik od pierwszego kontaktu z marką lub produktem aż do osiągnięcia celu, takiego jak zakup czy rejestracja.

UX (User Experience) to całość doświadczeń i wrażeń, jakie użytkownik odczuwa podczas korzystania ze strony, aplikacji lub innego produktu cyfrowego.

Varnish Cache to szybki akcelerator HTTP (reverse proxy cache), który przechowuje w pamięci gotowe odpowiedzi i serwuje je z pominięciem serwera aplikacji.

vBulletin to komercyjne oprogramowanie do tworzenia i zarządzania forami dyskusyjnymi, napisane w PHP i korzystające z bazy danych do przechowywania wątków oraz użytkowników.

Viewport to widoczny obszar strony w oknie przeglądarki na danym urządzeniu — jego rozmiar decyduje o tym, ile treści widać i jak działa responsywny układ.

Virtual DOM to lekka, przechowywana w pamięci reprezentacja struktury strony, którą frameworki porównują z poprzednim stanem, by aktualizować tylko to, co się zmieniło.

VPN (Virtual Private Network) to szyfrowane połączenie, które tworzy prywatny, chroniony tunel między urządzeniem a siecią docelową przez publiczny internet.

VPS (Virtual Private Server) to wirtualny serwer prywatny z wydzielonymi, gwarantowanymi zasobami CPU, RAM i dysku, działający na fizycznej maszynie obok innych VPS-ów.

Vue.js to progresywny framework JavaScript do budowy interfejsów użytkownika i aplikacji jednostronicowych, oparty na reaktywnym renderowaniu komponentów.

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowy zbiór wytycznych określających, jak tworzyć treści internetowe dostępne dla osób z różnymi niepełnosprawnościami.

WCAG 2.2 to zaktualizowana wersja wytycznych dostępności, która dodaje nowe kryteria sukcesu, m.in. dotyczące obszarów dotykowych, widoczności fokusu i pomocy dla użytkownika.

WebAssembly (Wasm) to niskopoziomowy, przenośny format binarny uruchamiany w przeglądarce z wydajnością zbliżoną do natywnej, uzupełniający JavaScript.

Webflow to wizualna platforma no-code do projektowania i publikacji stron internetowych, generująca czysty kod HTML, CSS i JavaScript bez potrzeby programowania.

Webhook to mechanizm, w którym jedna usługa automatycznie wysyła żądanie HTTP na wskazany adres URL innej aplikacji w momencie wystąpienia określonego zdarzenia.

Webinar to seminarium prowadzone przez internet w czasie rzeczywistym, umożliwiające prezentację treści oraz interakcję z uczestnikami przez czat i ankiety.

Webmail to interfejs poczty e-mail dostępny przez przeglądarkę internetową, pozwalający czytać i wysyłać wiadomości bez instalowania osobnego programu pocztowego.

WebP to nowoczesny format obrazów opracowany przez Google, który przy porównywalnej jakości daje mniejsze pliki niż JPEG i PNG, przyspieszając ładowanie stron.

Webpack to bundler modułów, który łączy pliki JavaScript, CSS i inne zasoby projektu w zoptymalizowane paczki gotowe do wczytania przez przeglądarkę.

Wersjonowanie to praktyka systematycznego oznaczania i śledzenia kolejnych wersji kodu, dokumentów, plików lub API, umożliwiająca kontrolę zmian i powrót do wcześniejszego stanu.

White Hat SEO to zbiór etycznych praktyk optymalizacji zgodnych z wytycznymi wyszukiwarek, nastawionych na wartość dla użytkownika i trwałe efekty.

WHMCS to komercyjna platforma do automatyzacji rozliczeń, provisioningu i obsługi klienta, wykorzystywana głównie przez firmy hostingowe i rejestratorów domen.

WHOIS to protokół i publiczna baza danych umożliwiająca sprawdzenie informacji o rejestracji domeny — rejestratora, dat oraz statusu.

Widget to samodzielny, wielokrotnie używalny element interfejsu lub blok funkcjonalny, który można osadzić na stronie, w aplikacji lub w panelu.

Wildcard DNS to specjalny rekord z gwiazdką (*), który dopasowuje wszystkie subdomeny niezdefiniowane osobno i kieruje je pod wskazany adres.

Wireframe to uproszczony, pozbawiony grafiki szkic strony lub ekranu, który pokazuje rozmieszczenie elementów i strukturę treści przed etapem projektowania wizualnego.

Wirtualizacja to technologia dzielenia jednej fizycznej maszyny na wiele odizolowanych, niezależnych środowisk wirtualnych, z których każde działa jak osobny serwer.

WooCommerce to otwartoźródłowa wtyczka e-commerce dla WordPressa, która zamienia stronę opartą na tym CMS w w pełni funkcjonalny sklep internetowy.

WordPress to otwartoźródłowy system zarządzania treścią (CMS) napędzający ponad 40% stron w internecie, rozszerzalny za pomocą motywów i wtyczek.

WYSIWYG (What You See Is What You Get) to typ edytora, w którym redagowana treść od razu wygląda tak, jak zostanie opublikowana, bez potrzeby znajomości kodu.

XOOPS to otwartoźródłowy, modułowy system zarządzania treścią napisany w PHP, zaprojektowany do budowy portali i serwisów społecznościowych opartych na wymiennych modułach.

XSS (Cross-Site Scripting) to podatność, w której atakujący wstrzykuje złośliwy skrypt do strony, wykonywany następnie w przeglądarkach innych użytkowników.

Yarn to menedżer pakietów dla ekosystemu JavaScript, stworzony jako szybsza i bardziej powtarzalna alternatywa dla npm, zarządzający zależnościami projektu.

Yii to wydajny, otwartoźródłowy framework PHP do budowy aplikacji webowych, oparty na wzorcu MVC i znany z szybkości oraz generatorów kodu.

YMYL (Your Money or Your Life) to kategoria treści mogących wpływać na zdrowie, bezpieczeństwo, finanse lub ważne decyzje życiowe odbiorcy, oceniana przez Google szczególnie rygorystycznie.

Zaplecze SEO to zbiór stron zapleczowych tworzonych lub kontrolowanych po to, aby umieszczać na nich odnośniki wzmacniające pozycję docelowego serwisu w wyszukiwarce.

Zend Framework to modułowy, otwartoźródłowy framework PHP klasy enterprise, złożony z luźno powiązanych komponentów, kontynuowany obecnie pod nazwą Laminas.

Zenphoto to otwartoźródłowy system zarządzania treścią napisany w PHP, wyspecjalizowany w publikowaniu i porządkowaniu galerii zdjęć oraz materiałów multimedialnych.

Zero Trust to model bezpieczeństwa, w którym żadne żądanie nie jest domyślnie zaufane — każdy dostęp jest weryfikowany niezależnie od tego, czy pochodzi z sieci wewnętrznej, czy zewnętrznej.

Zero-click searches to wyszukiwania, w których użytkownik uzyskuje odpowiedź bezpośrednio na stronie wyników Google, bez klikania w żaden z wyników i wchodzenia na stronę.

.htaccess to plik konfiguracyjny serwera Apache, który pozwala zmieniać zachowanie serwera na poziomie pojedynczego katalogu — bez dostępu do głównej konfiguracji i bez restartu usługi. To podstawowe narzędzie na hostingu współdzielonym.