Dyski HDD

Dyski HDD (ang. Hard Disk Drive) to magnetyczne nośniki danych, w których informacje zapisywane są na wirujących talerzach pokrytych warstwą ferromagnetyczną, a odczytem i zapisem zajmuje się ruchoma głowica. To najstarsza wciąż masowo używana technologia przechowywania danych — jej największymi atutami pozostają duża pojemność (dziś nawet 20 TB i więcej w jednej obudowie) oraz najniższy koszt w przeliczeniu na gigabajt.

Jak działa dysk HDD

Wewnątrz hermetycznej obudowy znajduje się od jednego do kilku talerzy obracających się ze stałą prędkością — najczęściej 5400 lub 7200 obr./min, a w modelach serwerowych 10 000–15 000 obr./min. Nad powierzchnią talerza, w odległości ułamków mikrometra, unosi się głowica zamontowana na ramieniu pozycjonującym. Aby odczytać dane, głowica musi najpierw przesunąć się nad właściwą ścieżkę (czas wyszukiwania), a następnie poczekać, aż odpowiedni sektor obróci się pod nią (opóźnienie rotacyjne). To właśnie ta mechanika sprawia, że HDD jest szybki przy odczycie sekwencyjnym dużych plików, ale wyraźnie zwalnia przy tysiącach drobnych, losowych operacji — typowych dla baz danych czy systemu operacyjnego.

Parametry, na które warto patrzeć przy wyborze: prędkość obrotowa, wielkość bufora (cache), interfejs (SATA lub SAS w serwerach), deklarowana roczna liczba godzin pracy oraz wskaźnik MTBF. Modele klasy enterprise mają dodatkowo czujniki wibracji i dłuższe gwarancje.

Zastosowanie w praktyce

Dyski talerzowe najlepiej sprawdzają się tam, gdzie liczy się pojemność i cena, a nie liczba IOPS:

• przechowywanie kopii zapasowych i archiwów,
• magazyny plików, logów serwerowych i nagrań monitoringu,
• macierze RAID o dużej pojemności w serwerach plików,
• chłodne dane w systemach big data, po które sięga się rzadko.

W środowiskach serwerowych HDD coraz częściej pełni rolę warstwy archiwalnej, podczas gdy system, bazy danych i aplikacje działają na dyskach SSD lub NVMe. Taki podział stosuje się także w ofertach VPS — wolniejsze, pojemne przestrzenie HDD wybiera się do backupów i składowania danych, a szybkie nośniki półprzewodnikowe do wszystkiego, co wymaga niskich opóźnień. Planując infrastrukturę, warto więc traktować HDD nie jako przestarzałą technologię, lecz jako ekonomiczną warstwę pojemnościową w dobrze zaprojektowanym systemie przechowywania danych.