Adware

Adware (od ang. advertising-supported software) to rodzaj oprogramowania, którego głównym zadaniem jest wyświetlanie użytkownikowi reklam — często natrętnych okien, banerów czy przekierowań. Wiele odmian adware dodatkowo śledzi aktywność użytkownika, aby lepiej dopasować wyświetlane treści, co zbliża je do oprogramowania szpiegującego.

Jak działa adware

Adware trafia na urządzenie najczęściej razem z darmowym oprogramowaniem — jest dołączane do instalatora jako opcja domyślnie zaznaczona, którą łatwo przeoczyć podczas instalacji. Po zainstalowaniu może wyświetlać okna pop-up, wstrzykiwać reklamy na odwiedzane strony, zmieniać stronę startową przeglądarki czy przekierowywać wyszukiwania. Odmiany śledzące zbierają dane o odwiedzanych witrynach i zainteresowaniach, często wykorzystując pliki cookies i identyfikatory urządzenia.

W klasyfikacji zagrożeń adware sytuuje się blisko kategorii PUP (potencjalnie niechcianych programów). Nie zawsze jest jawnie złośliwe, ale spowalnia urządzenie, narusza prywatność i bywa furtką do groźniejszych ataków, gdy reklamy prowadzą na strony wyłudzające dane.

Zastosowanie w praktyce

Z punktu widzenia użytkownika adware to problem do usunięcia: warto odinstalować podejrzane programy, przejrzeć rozszerzenia przeglądarki i uruchomić skanowanie antymalware. Dla właścicieli stron zagrożeniem jest sytuacja, w której złośliwe skrypty reklamowe (tzw. malvertising) trafiają na witrynę przez zainfekowane wtyczki lub przejęte konto hostingowe — dlatego istotne są aktualne oprogramowanie, silne hasła oraz monitoring integralności plików na serwerze. Ochronę wzmacniają też mechanizmy odróżniające ruch ludzki od automatycznego, takie jak CAPTCHA. Dobrą praktyką jest regularne aktualizowanie systemu CMS oraz wtyczek, ograniczanie liczby zainstalowanych dodatków do zaufanych źródeł i okresowe skanowanie plików witryny pod kątem nieautoryzowanych zmian, co pozwala szybko wykryć wstrzyknięte skrypty reklamowe i przerwać ich działanie. Warto też korzystać z aktualnej przeglądarki oraz rozszerzeń blokujących natrętne reklamy, ponieważ ograniczają one powierzchnię ataku i zmniejszają ryzyko przypadkowej instalacji kolejnych niechcianych programów.