DNS
DNS (ang. Domain Name System, system nazw domenowych) to rozproszona, hierarchiczna baza danych, która tłumaczy przyjazne dla ludzi nazwy domen — np. nodea.pl — na adresy IP zrozumiałe dla komputerów. Bez DNS każdą stronę trzeba by otwierać, wpisując ciąg cyfr; dlatego bywa nazywany „książką telefoniczną internetu" i jest jedną z usług krytycznych: gdy DNS nie działa, strona i poczta są nieosiągalne, nawet jeśli sam serwer działa bez zarzutu.
Jak działa zapytanie DNS?
Gdy wpisujesz adres w przeglądarce, resolver (zwykle u operatora lub publiczny, np. 1.1.1.1) wykonuje tzw. zapytanie rekurencyjne:
- pyta jeden z serwerów root, kto obsługuje strefę .pl,
- serwer TLD wskazuje serwery autorytatywne domeny nodea.pl (rekordy NS),
- serwer autorytatywny zwraca właściwy rekord — np. rekord A z adresem IPv4,
- odpowiedź trafia do przeglądarki i do pamięci podręcznej resolvera na czas określony przez TTL.
Cache'owanie sprawia, że większość zapytań kończy się lokalnie w milisekundach — ale też dlatego zmiany w strefie „rozchodzą się" stopniowo (propagacja DNS).
Najważniejsze typy rekordów
- A / AAAA — adres IPv4 / IPv6 hosta,
- CNAME — alias wskazujący inną nazwę,
- MX — serwery przyjmujące pocztę dla domeny (zob. rekord MX),
- TXT — dowolny tekst: SPF, DKIM, weryfikacje własności,
- NS, SOA — delegacja i parametry strefy.
Zastosowanie w praktyce
Ze strefą DNS pracuje się przy każdej zmianie infrastruktury: podpięciu domeny do hostingu, migracji na nowy serwer (zmiana rekordów A), konfiguracji poczty (MX, SPF, DKIM, DMARC) czy podłączaniu CDN. Edycji dokonuje się w panelu dostawcy DNS lub rejestratora domeny. Dobre praktyki: obniżenie TTL przed planowaną zmianą, utrzymywanie minimum dwóch serwerów nazw w różnych lokalizacjach oraz kontrola rekordów po migracji poleceniem dig lub nslookup.
Powiązane pojęcia
Najczęstsze pytania
Ile trwa propagacja zmian w DNS?
Zależy od wartości TTL zmienianego rekordu — serwery cache'ujące trzymają starą odpowiedź aż do jej wygaśnięcia. Przy TTL 3600 s zmiana rozchodzi się w ciągu godziny; przed planowaną migracją warto obniżyć TTL do 300 s z wyprzedzeniem.
Czym różni się rejestrator domeny od dostawcy DNS?
Rejestrator sprzedaje prawo do domeny i wskazuje jej serwery nazw (rekordy NS), natomiast dostawca DNS utrzymuje strefę z rekordami. Często to ta sama firma, ale domenę można zarejestrować u jednego podmiotu, a strefę DNS prowadzić u innego.
