C2C
C2C (ang. consumer-to-consumer) to model handlu, w którym transakcje zawierane są bezpośrednio pomiędzy konsumentami — osobami prywatnymi — a nie między firmą a klientem. Rolę pośrednika pełni zazwyczaj platforma internetowa (marketplace, serwis ogłoszeniowy, aukcyjny), która kojarzy sprzedających z kupującymi i zarabia na prowizjach, opłatach za wyróżnienia lub reklamach.
Jak działa model C2C?
Platforma C2C dostarcza infrastrukturę transakcji: konta użytkowników, wyszukiwarkę ofert, system płatności, komunikator oraz mechanizmy budowania zaufania — oceny i recenzje sprzedających, programy ochrony kupujących czy escrow (zatrzymanie płatności do momentu potwierdzenia odbioru). Sprzedającym jest osoba prywatna, więc klasyczne prawa konsumenckie znane z relacji B2C mają tu ograniczone zastosowanie — dlatego reputacja i system ocen są dla tego modelu kluczowe.
Typowe źródła przychodu operatora platformy to prowizja od sprzedaży, opłaty za promowanie ogłoszeń, abonamenty dla aktywnych sprzedawców oraz usługi dodatkowe, np. integracja dostaw i płatności odroczonych.
Zastosowanie w praktyce
Najbardziej znane przykłady C2C to serwisy ogłoszeniowe i aukcyjne (OLX, Vinted, Allegro Lokalnie, eBay), giełdy rzeczy używanych, grupy sprzedażowe w mediach społecznościowych oraz platformy ekonomii współdzielenia. Model napędza rynek re-commerce — odsprzedaży używanej elektroniki, ubrań czy książek — który rośnie razem z trendem zakupów cyrkularnych.
Z perspektywy technicznej platforma C2C to wymagający projekt: duży wolumen drobnych transakcji, płatności online, moderacja treści i szczyty ruchu wymagają skalowalnej infrastruktury — od wydajnej bazy danych po serwery VPS lub klaster w chmurze z możliwością szybkiego zwiększania zasobów.
Granica między C2C a B2C bywa płynna: gdy osoba prywatna sprzedaje regularnie i w celach zarobkowych, przepisy mogą traktować ją jak przedsiębiorcę, a platformy — wymagać rejestracji konta firmowego. Dla operatorów oznacza to konieczność weryfikacji sprzedawców i raportowania transakcji zgodnie z regulacjami takimi jak unijna dyrektywa DAC7.
Powiązane pojęcia
Najczęstsze pytania
Czym C2C różni się od B2C?
W modelu B2C sprzedawcą jest firma, a kupującym konsument — obowiązują pełne prawa konsumenckie, m.in. 14-dniowy zwrot. W C2C obie strony są osobami prywatnymi, a platforma jedynie pośredniczy, więc zakres ochrony kupującego zależy głównie od regulaminu serwisu i programów ochrony transakcji.
