Darknet

Darknet to celowo ukryta część internetu, do której nie można wejść zwykłą przeglądarką — dostęp wymaga dedykowanego oprogramowania, najczęściej przeglądarki Tor, rzadziej sieci I2P czy Freenet. Serwisy darknetu (w sieci Tor rozpoznawalne po adresach z końcówką .onion) nie są indeksowane przez wyszukiwarki, a architektura sieci ukrywa zarówno tożsamość odwiedzających, jak i fizyczną lokalizację serwerów.

Jak działa darknet?

Fundamentem najpopularniejszej sieci darknetowej — Tor — jest trasowanie cebulowe (onion routing). Ruch użytkownika jest szyfrowany warstwowo i przepuszczany przez co najmniej trzy losowo wybrane węzły: każdy zna tylko poprzedni i następny skok, więc żaden pojedynczy punkt nie widzi jednocześnie nadawcy i celu połączenia. Usługi ukryte (hidden services) idą o krok dalej — serwer i klient spotykają się w punkcie pośrednim, dzięki czemu adres IP serwisu nigdy nie jest ujawniany. To odróżnia darknet od VPN, który szyfruje ruch, ale wymaga zaufania do jednego operatora, oraz od trybu incognito, który ukrywa historię tylko lokalnie w przeglądarce.

Zastosowanie w praktyce

Darknet ma dwie twarze. Z jednej strony służy dziennikarzom śledczym, sygnalistom i mieszkańcom państw cenzurujących internet — działają w nim serwisy do bezpiecznego przekazywania materiałów (np. SecureDrop) oraz lustrzane wersje dużych portali informacyjnych. Z drugiej strony jest zapleczem cyberprzestępczości: targowisk z danymi z wycieków, skradzionymi kartami i złośliwym oprogramowaniem, a grupy ransomware publikują tam dane ofiar, które odmówiły zapłaty okupu. Dla firm darknet ma znaczenie praktyczne w obszarze bezpieczeństwa: usługi dark web monitoring wykrywają, czy loginy, hasła lub bazy klientów organizacji krążą na podziemnych forach, co pozwala wymusić resetu haseł i wdrożyć uwierzytelnianie dwuskładnikowe, zanim wyciek zostanie wykorzystany.