rDNS

rDNS (ang. reverse DNS, odwrotny DNS) to zapytanie DNS działające odwrotnie niż standardowe: zamiast przekładać nazwę domenową na adres IP, mapuje adres IP z powrotem na powiązaną z nim nazwę hosta. Jeśli zwykłe („forward") DNS odpowiada na pytanie „jaki adres ma nodea.pl?", to rDNS odpowiada na pytanie „jaka nazwa kryje się za adresem 203.0.113.10?".

Jak działa rDNS

Odwrotne zapytania korzystają ze specjalnej przestrzeni nazw in-addr.arpa (dla IPv4) oraz ip6.arpa (dla IPv6). Kluczowe elementy:

• Rekord PTR — to on realizuje odwzorowanie IP → nazwa; jest odpowiednikiem rekordu A w kierunku odwrotnym (zob. rekord PTR).
• Odwrócony zapis adresu — adres IP zapisuje się w odwrotnej kolejności oktetów z sufiksem .in-addr.arpa, np. 10.113.0.203.in-addr.arpa dla 203.0.113.10.
• Delegacja strefy — kontrolę nad strefą odwrotną ma podmiot zarządzający daną pulą adresową (dostawca IP), a nie właściciel domeny.

Aby rDNS był uznawany za wiarygodny, powinien zachodzić forward-confirmed reverse DNS (FCrDNS) — nazwa z rekordu PTR po sprawdzeniu w przód musi wskazywać z powrotem na ten sam adres IP.

Zastosowanie w praktyce

Reverse DNS ma kilka istotnych zastosowań:

1. Poczta e-mail — serwery SMTP weryfikują rekord PTR nadawcy; poprawny rDNS to warunek dobrej dostarczalności i ochrony przed uznaniem za spam.
2. Logi i diagnostyka — narzędzia sieciowe pokazują nazwy hostów zamiast surowych adresów, ułatwiając analizę ruchu.
3. Bezpieczeństwo — niektóre systemy dopuszczają połączenia tylko z hostów o poprawnym, spójnym rDNS.

Przy uruchamianiu własnego serwera pocztowego na VPS ustawienie rekordu PTR u operatora IP jest jednym z pierwszych kroków warunkujących dostarczanie wiadomości.